UvA-historicus Pim den Boer wint Descartes-Huygensprijs
De Descartes-Huygensprijs (23.000 euro) is dit jaar toegekend aan de Française Catherine Secretan en de Nederlander Pim den Boer. Dit is meegedeeld door de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW). De prijs zal op maandag 7 april in het bijzjn van de Nederlandse worden uitgereikt in het L'Institut de France te Parijs.
De Descartes-Huygensprijs is ingesteld door de regeringen van Frankrijk en Nederland met als doel de wetenschappelijke samenwerking tussen Nederland en Frankrijk te bevorderen en wordt uitgereikt voor excellent wetenschappelijk onderzoek. De geldprijs is bedoeld om te worden besteed aan een gastonderzoek in Nederland, resp. Frankrijk.
Den Boer is voorzitter van de leerstoelgroep Cultuurgeschiedenis van Europa aan de Universiteit van Amsterdam. Hij zal de prijs gebruiken om de samenwerking met het Instituut voor Geschiedenis van Klassieke Filosofie in Lyon uit te breiden. Centraal in het onderzoek staat de rol van de 17e-eeuwse filosoof en jurist Adriaen Koerbagh in de ontwikkeling van het atheïsme en het spinozisme in Europa.
Koerbagh gold als een radicale verlichter. Hij maakte deel uit van de Amsterdamse Spinozakring, een groep van vrienden en wetenschappers rond Spinoza. Hij wees het bestaan van een god af, en stelde net als Spinoza god gelijk aan de natuur. Zowel de kerk als de staat verwierp hij als onbetrouwbare instituten. Hij stelde het onnavolgbare jargon aan de kaak waarmee theologen en juristen oningewijden misleidden. Het gezag van de rede werd door hem boven het dogma geplaatst. Hij betoogde dat de bijbel mensenwerk was, en hield een pleidooi voor de natuurwetenschap. Ook zette hij zich in voor de secularisatie en voor inperking van de macht van de kerk. Dit kwam hem op een lange gevangenisstraf te staan. Hij overleed in de gevangenis al na enige maanden als gevolg van de slechte omstandigheden. Nagenoeg alle publicaties van zijn werk zijn vernietigd.
Radicale Verlichters als Koerbagh en Spinoza, die door censuur monddood zijn gemaakt terwijl hun werk werd verboden, hebben uiteindelijk toch meer invloed op de moderne, ontkerkelijkte maatschappij en de mensenrechten uitgeoefend dan meer religieus ingestelde denkers van wie de denkbeelden wel werden toegelaten. Het 'radicale' in het denken van mensen als Koerbagh en Spinoza verwijst vooral naar hun atheisme en naar hun afwijzen van het dogmatisch denken en de kerkelijke macht.
Lees ook:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Adriaen_Koerbagh
http://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdamse_Spinoza_Kring
http://www.knaw.nl/cfdata/nieuws/nieuws ... ws__id=578