atheïstisme als levenbeschouwing?

[niksbestani]

Ik ben een atheïst, ik ben voorstander van atheïsme, ...
Maar wat betekent dit juist?

Ik walg van atheïsten die atheïsme zien als een levenbeschouwing.
Atheïsme is een stelling! Namelijk dat je niet in een vorm van opperwezen geloofd. Dit heeft geen klote te maken met een levensbeschouwing. Eén stelling maakt niet wat je levenbeschouwing is, zeker niet dat deze stelling gaat over het niet bestaan van een (fictief)iets.

Ik hekkel me dan ook aan dat atheïste een vereniging maken waarin ze bepaalde waarden en normen claimen. Een atheïstische vereniging kan alleen argumenten geven tegen het theïsme niet voor een bepaalde levensvisie. We moeten vaak alternatieven levenvisies geven maar die alternatieve levenswijze noemen niet atheïsme (alhoewel het vaak atheïsten zijn die juist deze levenvisies beamen maar dat noemt men statistiek). Ik zou jullie vaak willen oproepen om als je het over een levenvise hebt woorden als neodarwinisme, humanisme, ... te gebruiken maar niet atheïst.

Als we atheïsme gaan zien als een levensvisie gaan we even hard in hokjes geplaatst worden als alle christenen, ... en gaan we onze "gedachtebroeders" ook in een hokje plaatsen. Ik wil niet gevangen worden in een web van vooroordelen gewoon omdat ik achter de stelling atheïsme sta.

[Els]

Goedemorgen Niksbestani

Ik ben het half met je eens. 'Het' atheïsme heeft niets te maken met een levensbeschouwing, maar er bestaan wel levensbeschouwingen die niet van 'goden' uitgaan, dus die zijn in principe atheïstisch. Niet in de zin dat het atheïsme dan het uitgangspunt is, maar puur als vaststelling.

Iemand kan natuurlijk wel het woord 'atheïsme' claimen en daar dan allerlei waarden op gaan plakken, maar het woord betekent niets anders dan 'zonder goden'.

Als we atheïsme gaan zien als een levensvisie gaan we even hard in hokjes geplaatst worden als alle christenen,

Ik heb zelf wel een levensvisie, en die is atheïstisch. Het kan mij niet chelen als ik daarom door simpele mensen die het allemaal snel wat veel wordt in een hokje wordt geplaatst.
In mijn levensvisie is het juist belangrijk dat vooroordelen worden vermeden, en dat ieder mens als individu wordt benaderd, en als individu zichzelf kan ontwikkelen.
Mijn atheïstische levensvisie is niet per se dezelfde als die van andere atheïsten. Maar atheïstisch is hij wel.

[Hij]

Ik zie het atheïsme toch als een levensbeschouwing.

Als atheïst heb je toch een bepaalde visie over de levensvragen die er bestaan.
Hier heb ik 6 levensvragen waarop ik als atheïst toch anders tegen aankijk dan een gelovige;
1: Wat is belangrijk in het leven?
2: Wie is de mens?
3: Hoe leven mensen met elkaar samen?
4: Wat is de betekenis van lijden en dood?
5: Wat is tijd?
6: Wat is de natuur?

Ik beantwoord deze vragen vanuit de wetenschap en bekijk het met een rationele blik. Deze kan inderdaad afwijken van jouw visie, maar zal zeker meer overeenkomsten hebben dan verschillen. Dit in tegenstelling tot een gelovige, die zal op al deze vragen een andere invulling geven dan mij als atheïst.

Dat we nooit hetzelfde zullen denken over de levensbeschouwing is normaal en wordt ook nog aangemoedigd door het atheïsme!
Als je naar de invulling kijkt naar alleen al christenen dan zie je ook zoveel verschillen, terwijl ze toch in 1 hokje worden geplaatst.

Je samen spannen is niet bedoeld om tot 1 levensvisie te komen, maar om tegen gewicht te bieden aan de gelovige lobby, zoals nu gaande in verschillende westerse werelddelen. En om de belangrijke vrijheden de we verworven hebben te behouden.

Dus ondanks dat we niet hetzelfde hoeven te denken, zoals bijvoorbeeld politieke partij (wat dus wel gebeurd bij gelovige, die hebben de keuzen tussen 3 partijen), delen we toch een bepaalde opvatting over het leven.

[Els]

Goede vragen. Ik beantwoord ze niet alleen vanuit de wetenschap, maar ook vanuit de ervaring en vanuit mijn behoeftes.
Ik zal ook inderdaad aanmoedigen dat iedereen zijn eigen conclusies trekt, en ook dat mensen van gedachten kunnen veranderen. De beste manier om te voorkomen dat iemand de 'massa' kan bespelen en voor zijn karretje kan spannen is door het mogelijk te maken dat tegengestelde meningen ook hoorbaar kunnen zijn. Als je kritiek onmogelijk maakt, laten mensen zich makkelijk van alles op de mouw spelden. Als je totale vrijemeningsuiting hebt, kunnen mensen weliswaar slechte zaken propageren, maar doordat je deze ook mag ontmaskeren, is de kans groter dat niet iedereen zich een oor zal laten aannaaien.

Het is wel zo dat bij 'vrijheid van meningsuiting' ook de mogelijkheid hoort om informatie in te winnen, en om deze te begrijpen. Het is dus belangrijk dat mensen naar school gaan om vaardigheden aan te leren en kennis op te doen. Maar je kan mensen niet verplichten zichzelf te ontwikkelen. Ook kun je de maatschappij niet verplichten de kosten te dragen voor algemene scholing. Dat werkt alleen als er een breed gedragen basis bestaat voor het idee dat het belangrijk is dat mensen zich zo breed mogelijk kunnen ontwikkelen. Je zal dat dus moeten verdedigen. Doe je dat niet, dan holt het scholingssysteem uit, zodat ook het vermogen van mensen om kritisch naar informatie te kijken weer afneemt.

Ik ben op zich niet pessimistisch over mensen, maar ik denk wel dat je dit soort waarden moet blijven verdedigen, want niet iedereen ziet er het belang van in. Sommigen willen er zelfs vanaf, want 'slimme' mensen laten zich niet makkelijk genoeg manipuleren en uitbuiten.

Als iets 'geen levensbeschouwing' is, wordt het ook niet onderbouwd, en verdwijnt het vanzelf weer voor stromingen die wel reclame maken voor zichzelf.

[niksbestani]

Ik heb zelf wel een levensvisie, en die is atheïstisch. Het kan mij niet schelen als ik daarom door simpele mensen die het allemaal snel wat veel wordt in een hokje wordt geplaatst. In mijn levensvisie is het juist belangrijk dat vooroordelen worden vermeden, en dat ieder mens als individu wordt benaderd, en als individu zichzelf kan ontwikkelen.

Spreekt dat zichzelf niet wat tegen? Het kan je niet schelen dat simpele mensen je in een hokje plaatsen maar je vindt het wel belangrijk dat vooroordelen vermeden worden???
Als we onszelf juist profileren kunnen we juist vooroordelen vermijden.

Ik ben het half met je eens. 'Het' atheïsme heeft niets te maken met een levensbeschouwing, maar er bestaan wel levensbeschouwingen die niet van 'goden' uitgaan, dus die zijn in principe atheïstisch. Niet in de zin dat het atheïsme dan het uitgangspunt is, maar puur als vaststelling.

Dat is juist wat ik bedoel een levensbeschouwing kan atheïstisch zijn maar het atheïsme is geen levensbeschouwing op zich. Het zegt gewoon of je in een god geloofd of niet.

Ik zie het atheïsme toch als een levensbeschouwing.

Mss heb je nog geen goede naam gevonden voor je werkelijke levensbeschouwing?

Dat we nooit hetzelfde zullen denken over de levensbeschouwing is normaal en wordt ook nog aangemoedigd door het atheïsme!

Atheïsme laat dat juist toe omdat het geen levensbeschouwing op zich is(het zegt gewoon of je in een god geloofd of niet). Ik zie het meer als een criterium. Een levensbeschouwing heeft maar 1 betekenis en 1 betekenis heeft geen varianten.

Hoe meer diversiteit in de populatie van atheïstische levensbeschouwingen hoe minder betekenis atheïsme (als je het bekijkt als levensbeschouwing) heeft.

[sjoerd_1953]

Het wordt denk ik wat overzichtelijker als je atheïsme tegenover theïsme zet.

Theïsme is het geloof in één of meer goden maar theïsme is geen levensbeschouwing. Christendom is een mono-theïstische levensbeschouwing, Hindoeïsme is een poly-theïstische levensbeschouwing. Onderling zijn ze verschillend als dag en nacht.

Atheïsme is de afwezigheid van geloof in goden en is evenmin een levensbeschouwing. Het is echter lastiger om een koppeling te maken tussen zaken die wel als levensbeschouwing of wereldbeeld worden gezien en atheïsme. Het is, vooral onder theïsten niet ongebruikelijk om socialisme en communisme of zelfs fascisme te koppelen aan atheïsme maar dat is bij nadere beschouwing grote onzin. Er zijn en waren legio socialisten en fascisten en zelfs communisten die wel degelijk gelovig waren.

Het probleem zit hem natuurlijk in het feit dat iets wat je niet doet, of niet gelooft of niet mooi vind zelden tot eenheid leidt. Je hebt wel supportersverenigingen voor bijvoorbeeld Ajax maar je hebt geen vereniging van mensen die geen supporter van Ajax zijn. Je kunt je wel aansluiten bij een gezelschap dat lezingen over bijvoorbeeld genealogie organiseert maar het is niet zo interessant om een gezelschap op te richten van mensen die allerlei lezingen willen horen zolang ze maar niet over genealogie gaan. Uitzonderingen zijn er natuurlijk wel, je hebt/had een anti-apartheid beweging, de anti-abortus beweging, de anti-kernwapen beweging en zo zijn er wel meer anti bewegingen denkbaar maar ook daar geld vaak dat de eenheid slechts schijn is. Men is met zijn allen tegen één bepaalde zaak maar over allerlei andere zaken is men het vaak absoluut niet eens en daarom zijn dergelijke bewegingen meestal niet erg hecht.

Ik ben bang dat voor atheïsten hetzelfde geldt. We zijn het over één ding eens, god bestaat niet. Maar verder zijn we zo divers als het maar kan. Als we echt een vuist willen maken tegen het opkomend religieus fanatisme zullen we dat gegeven moeten accepteren en ons alleen en uitsluitend richten op het bestrijden van theïsme in het algemeen en christelijk/islamitisch fundamentalisme in het bijzonder. En dat is niet simpel

[Els]

Spreekt dat zichzelf niet wat tegen? Het kan je niet schelen dat simpele mensen je in een hokje plaatsen maar je vindt het wel belangrijk dat vooroordelen vermeden worden???

Ik bedoel dat ik mij niet laat ontmoedigen door mensen die proberen mij in een hokje te plaatsen, ook al heb ik een individuele mening.

Dat is juist wat ik bedoel een levensbeschouwing kan atheïstisch zijn maar het atheïsme is geen levensbeschouwing op zich. Het zegt gewoon of je in een god geloofd of niet.

Dan zijn we hdat eens. Het is wel zo dat ik mijn visie wil uitdragen, omdat een visie in feite niet meer bestaat als niemand hem verdedigt. Dan krijg je het effect dat religies zaken als moraal, omgangsnormen, ethiek etc. gaan claimen, terwijl die 'moraal' ingaat tegen alles waar ik voor sta.

Het is wel zo dat als je iets als 'principes' verdedigt, veel mensen je dan in een hokje plaatsen en op basis van vooroordelen wegzetten. Ik laat me daar dus niet door intimideren. Vroeger wel, dan durfde ik niets meer te zeggen als ik werd aangevallen op aannames die meestal niet eens klopten. Maar nu ik het gevoel heb dat de wereld in veel opzichten een kant uitgaat die mij niet zo aanspreekt, lijkt het mij nuttig om toch maar mijn mond open te trekken en te zeggen hoe ik erover denk.

Plus: daar zeg ik graag bij dat mijn levensbeschouwing atheïstisch is. Het woord atheïsme wordt enorm verketterd, dus veel mensen durven hier niet voor uit te komen. Maar ik heb mijn opvattingen niet uit een kerkboekje maar van mezelf en van seculiere stromingen, en dus zijn ze atheïstisch.

Dat zeg ik ook om te voorkomen dat mensen zeggen dat mijn waarden 'christelijk' zijn, en dat atheïsten geneigd zijn tot criminaliteit omdat ze 'geen moraal' hebben.

[Els]

Het probleem zit hem natuurlijk in het feit dat iets wat je niet doet, of niet gelooft of niet mooi vind zelden tot eenheid leidt.

Dat is zeker zo. Maar toch is de geseculariseerde wereld vooral tot stand gekomen doordat mensen massaal afstand namen van het geloof. Het geloof verdween uit alle facetten van de samenleving, zoals onderwijs, wetenschap, zorginstellingen, werkgelegenheid. Het veranderde de kijk op de wereld, en ook verdween de 'verzuiling'. Mensen gingen samenleven, door elkaar heen. Dus uiteindelijk heeft het toch tot een nieuw systeem geleid, ook al kun je het niet definiëren als een gedeeld uitgangspunt. Of je zou misschien het woord 'wereldlijk' als uitgangspunt voor het atheïsme moeten nemen.

Maar verder zijn we zo divers als het maar kan. Als we echt een vuist willen maken tegen het opkomend religieus fanatisme zullen we dat gegeven moeten accepteren en ons alleen en uitsluitend richten op het bestrijden van theïsme in het algemeen en christelijk/islamitisch fundamentalisme in het bijzonder. En dat is niet simpel.

Inderdaad. Een probleem is dat je, als je je iets wil doen tegen het oprukkende religieuze sektarisme, zelf niet sektarisch moet zijn. Je moet dus irrationele ideeën en onware beweringen bestrijden met dingen die wel kloppen, wat dus vergt dat je je in de materie verdiept om te kunnen reageren. Een voorbeeld: een bewering als 'god schiep Adam en Eva' kost geen enkele inspanning en vraagt geen enkele kennis van zaken, noch enige belangstelling voor de wereld op zich. Maar als je dit wil weerleggen met evolutie, moet je veel weten over biologie, biochemie en paleonthologie, en over de manieren waarop je kan controleren dat er inderdaad zoiets als evolutie plaatsvindt. Dat vraagt enorm veel inspanning, kennis en een hele brede belangstelling.

Dit geldt voor alle pijlers van de religies. Een onzinnige bewering is zo gemaakt, maar om het te weerleggen met zinnigheid vraagt veel tijd en inspanning. Als religies veel geld en tijd steken in het herhalen van propaganda, krijg je het dus zwaar als je daar zonder geld of voldoende tijd tegenwicht tegen wil bieden.