De kerk heeft intelligente atheïsten nodig
Geplaatst: di jul 21, 2009 11:42 pmDe kerk heeft intelligente atheïsten nodig
In de Trouw een artikel van de theoloog Jean-Jacques Suurmond. Volgens deze is in het verleden de kerk regelmatig geïnspireerd tot theologische verhandelingen dankzij commentaren van 'intelligente atheïsten' op het geloof. Tot zulke intelligente atheïsten rekent hij Feuerbach, Martin Heidegger en Ernst Bloch - allemaal allang dood. Maar de Nieuwe Atheisten van onze tijd vindt hij een stel minkukels die niet weten waar ze het over hebben, en waar de kerk zich dus geheel niet 'aan kan scherpen'.
Leidend voorbeeld van de moderne nutteloze atheisten is natuurlijk Dawkins.
Hier zie je al meteen het verschil tussen een theoloog en een wetenschapper: voor een theoloog is de waarheid maar relatief, dus hij kan kennelijk beweren wat hij wil.
Wat Suurmond zegt is helemaal niet de essentie van de zelfzuchtige genen. Evolutie brengt ook altruïstisch gedrag voort. De evolutie maakt de mens deel van de natuur. Hij is dus niet langer de 'kroon op de schepping', met 'hogere eigenschappen', 'verheven boven het dier'. Dat inzicht kan Suurmond misschien nog niet bijbenen.
Ook de sprong is een beetje abrupt dat de mens, als bepaalde slechte eigenschappen inherent zijn omdat ze evolutionair succes hebben opgeleverd, dan maar 'geneigd moet zijn tot alle kwaad'. We kunnen ook wel stellen dat dankzij de rede veel kwaad niet wordt begaan omdat mensen hun empathische aanleg kunnen rationaliseren.
Dawkins wordt als een domme atheïst neergezet door zijn uitleg over de evolutie van het gedrag belachelijk te maken. Je zou haast zeggen dat Suurmand geen intelligente atheïst nodig heeft, maar dat hij aan zijn eigen intelligentie moet werken.
Het verschil is natuurlijk dat de knoflookpad echt bestaat (ik heb hem voor de zekerheid opgezocht). Dus wie daar iets zinnigs over wil zeggen moet het beest goed bestuderen. Maar goden zijn verzinsels.
Theologen stellen het voor dat zij het patent hebben om het juiste te kunnen zeggen over hun verzinsel, omdat knoflookpaddeskundigen de beste informatie hebben over de knoflookpad. Maar theologen hebben geen enkele informatie over het object waar hun deskundigheid zich over uitstrekt. Ze bluffen door zichzelf gelijk te stellen aan echte wetenschappers.
Maar het is wel degelijk zo dat ongelovigen iets weten te zeggen over de onzin van het geloof. Als een wetenschapper dat doet, en er zelfs wetenschappelijke argumenten voor inzet, kan een theoloog uit pure zelfbescherming blijkbaar niets anders meer dan hem een beetje belasteren.
Het lijkt er meer op dat Suurmond nog niet toe is aan het volgen van de nieuwste lichting spraakmakende atheïsten.
In de Trouw een artikel van de theoloog Jean-Jacques Suurmond. Volgens deze is in het verleden de kerk regelmatig geïnspireerd tot theologische verhandelingen dankzij commentaren van 'intelligente atheïsten' op het geloof. Tot zulke intelligente atheïsten rekent hij Feuerbach, Martin Heidegger en Ernst Bloch - allemaal allang dood. Maar de Nieuwe Atheisten van onze tijd vindt hij een stel minkukels die niet weten waar ze het over hebben, en waar de kerk zich dus geheel niet 'aan kan scherpen'.
Leidend voorbeeld van de moderne nutteloze atheisten is natuurlijk Dawkins.
Neem Richard Dawkins. Hij maakte naam met het boek ’De zelfzuchtige genen’. Daarin stelt hij dat mensen slechts machines zijn, gestuurd door genen die door middel van wrede competitie, meedogenloze uitbuiting en bedrog willen overleven. In wezen een calvinistisch mensbeeld: de mens is geneigd tot alle kwaad. Verder schrijft hij veel over zaken buiten zijn veld van expertise, vooral op religieus gebied (’God als misvatting’).
Hier zie je al meteen het verschil tussen een theoloog en een wetenschapper: voor een theoloog is de waarheid maar relatief, dus hij kan kennelijk beweren wat hij wil.
Wat Suurmond zegt is helemaal niet de essentie van de zelfzuchtige genen. Evolutie brengt ook altruïstisch gedrag voort. De evolutie maakt de mens deel van de natuur. Hij is dus niet langer de 'kroon op de schepping', met 'hogere eigenschappen', 'verheven boven het dier'. Dat inzicht kan Suurmond misschien nog niet bijbenen.
Ook de sprong is een beetje abrupt dat de mens, als bepaalde slechte eigenschappen inherent zijn omdat ze evolutionair succes hebben opgeleverd, dan maar 'geneigd moet zijn tot alle kwaad'. We kunnen ook wel stellen dat dankzij de rede veel kwaad niet wordt begaan omdat mensen hun empathische aanleg kunnen rationaliseren.
Dawkins wordt als een domme atheïst neergezet door zijn uitleg over de evolutie van het gedrag belachelijk te maken. Je zou haast zeggen dat Suurmand geen intelligente atheïst nodig heeft, maar dat hij aan zijn eigen intelligentie moet werken.
Zelf zou ik het niet wagen om als theoloog een biologische verhandeling over bijvoorbeeld de knoflookpad te publiceren, maar goed.
Het verschil is natuurlijk dat de knoflookpad echt bestaat (ik heb hem voor de zekerheid opgezocht). Dus wie daar iets zinnigs over wil zeggen moet het beest goed bestuderen. Maar goden zijn verzinsels.
Theologen stellen het voor dat zij het patent hebben om het juiste te kunnen zeggen over hun verzinsel, omdat knoflookpaddeskundigen de beste informatie hebben over de knoflookpad. Maar theologen hebben geen enkele informatie over het object waar hun deskundigheid zich over uitstrekt. Ze bluffen door zichzelf gelijk te stellen aan echte wetenschappers.
Maar het is wel degelijk zo dat ongelovigen iets weten te zeggen over de onzin van het geloof. Als een wetenschapper dat doet, en er zelfs wetenschappelijke argumenten voor inzet, kan een theoloog uit pure zelfbescherming blijkbaar niets anders meer dan hem een beetje belasteren.
Het lijkt er meer op dat Suurmond nog niet toe is aan het volgen van de nieuwste lichting spraakmakende atheïsten.
'De kerk is beter af met intelligente theologen', 'de kerk heeft juist domme gelovigen nodig', 'maar atheïsten hebben de kerk niet nodig', en dat nog maar los van alle niet-kloppende beweringen, die allemaal onderuit worden gehaald.