Suurmond: humanisten en gelovigen verschillen niet veel
Geplaatst: wo feb 01, 2012 12:44 pmhttp://www.trouw.nl/tr/nl/5091/Religie/article/detail/3147861/2012/01/31/Humanisten-en-gelovigen-verschillen-niet-zo-veel.dhtml
Weer eens een artikel in Trouw dat het humanisme en de religie niet zoveel uiteenlopen. Bas Heijne, voorzitter van het Humanistisch Verbond, werd geciteerd uit zijn Socrateslezing:
Het humanisme wordt gereduceerd tot een goeddoenersgeloof met een negatieve kijk op de mensheid, en wordt en passant 'geloof' genoemd, heel erg in de mode tegenwoordig. Het essentiële verschil tussen geloof en religie is natuurlijk dat religie het doel van de mens naar boven richt, naar een ingebeelde wetgever die na de dood straft en beloont, en dan gaat het werkelijke doel van het leven pas beginnen, het eeuwige leven in het hiernamaals.
Aan de wetten van deze wetgever valt niet te tornen, want het is de almachtige god zelf die ze heeft verzonnen. Religieuzen willen niet eens weten dat god door mensen is verzonnen. Mensen moeten de wetgever gehoorzamen, en dan zal het overal vrede zijn.
Het humanisme is natuurlijk iets totaal anders, dat stelt het menselijke belang zelf in het leven hier en nu centraal. Mensen zélf zijn degenen die de maatschappij vormgeven. Dogmavrij, vrije meningsuiting, vrije ontwikkeling, onafhankelijkheid van degenen die de financiële, juridische of geestelijke macht over je hebben. Geen ingebeelde wezens, de mens zélf neemt veratnwoordelijkheid voor het eigen leven, en beseft dit, zodat we begrijpen dat we ons moeten ontwikkelen en de natuur moeten bestuderen. Natuurlijk heeft de kennis over de realiteit en de positieve gevolgen van de toename van wetenschappelijke kennis voor ons welzijn ook de religie beïnvloed. Religies hebben opvattingen van het humanisme overgenomen omdat het werkt, maar wil nu de pluimen van het succes opstrijken. Religie en humanisme staan diametraal tegenover elkaar.
Weer eens een artikel in Trouw dat het humanisme en de religie niet zoveel uiteenlopen. Bas Heijne, voorzitter van het Humanistisch Verbond, werd geciteerd uit zijn Socrateslezing:
Hij concludeert met een definitie van het huidige humanisme: 'Een optimistisch geloof dat de wereld wel degelijk te verbeteren valt, getemperd door een groot wantrouwen in de menselijke natuur.'
Maar die omschrijving kan evengoed op de kerk slaan. Zo streeft Kerk in Actie naar 'een wereld die voor iedereen leefbaar is'. Tegelijk beseffen vooral protestanten dat de mens eerder geneigd is tot het kwade, dan het goede. Is het humanisme soms een soort kerk-light waar op zondag in troosteloze zaaltjes wordt gemompeld over de vraag waarom het meest verheven dier op aarde roos op zijn kraag heeft?
Het humanisme wordt gereduceerd tot een goeddoenersgeloof met een negatieve kijk op de mensheid, en wordt en passant 'geloof' genoemd, heel erg in de mode tegenwoordig. Het essentiële verschil tussen geloof en religie is natuurlijk dat religie het doel van de mens naar boven richt, naar een ingebeelde wetgever die na de dood straft en beloont, en dan gaat het werkelijke doel van het leven pas beginnen, het eeuwige leven in het hiernamaals.
Aan de wetten van deze wetgever valt niet te tornen, want het is de almachtige god zelf die ze heeft verzonnen. Religieuzen willen niet eens weten dat god door mensen is verzonnen. Mensen moeten de wetgever gehoorzamen, en dan zal het overal vrede zijn.
Het humanisme is natuurlijk iets totaal anders, dat stelt het menselijke belang zelf in het leven hier en nu centraal. Mensen zélf zijn degenen die de maatschappij vormgeven. Dogmavrij, vrije meningsuiting, vrije ontwikkeling, onafhankelijkheid van degenen die de financiële, juridische of geestelijke macht over je hebben. Geen ingebeelde wezens, de mens zélf neemt veratnwoordelijkheid voor het eigen leven, en beseft dit, zodat we begrijpen dat we ons moeten ontwikkelen en de natuur moeten bestuderen. Natuurlijk heeft de kennis over de realiteit en de positieve gevolgen van de toename van wetenschappelijke kennis voor ons welzijn ook de religie beïnvloed. Religies hebben opvattingen van het humanisme overgenomen omdat het werkt, maar wil nu de pluimen van het succes opstrijken. Religie en humanisme staan diametraal tegenover elkaar.