hulp bij zelfmoord wegens ondraaglijk psychisch lijden

[Els]

Human zond op 4 juni een documentaire uit rond het euthanasiedebat. Ik heb hem helaas gemist, maar hier wel een stukje over de kamvervragen van twee kamerleden van hun website:

http://www.human.nl/?pg=nws&nwsid=494

Tweede-Kamerleden Femke Halsema (GroenLinks) en Chantal Gill'ard (PvdA) hebben Kamervragen gesteld naar aanleiding van de documentaire 'Mag ik dood', die op woensdag 4 juni bij HUMAN werd uitgezonden.

De parlementariërs willen van staatssecretaris Jet Bussemaker van Volksgezondheid weten waarom het verzoek om hulp bij zelfdoding bij mensen die uitzichtloos psychisch lijden vrijwel altijd wordt afgewezen. Ook vragen de Kamerleden of Bussemaker bereid is om na te gaan hoe de reikwijdte onder psychiaters omtrent hulp bij zelfdoding kan worden verbeterd.

Daarnaast wilen zij weten of Bussemaker met de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie wil werken aan het opstellen van een 'standaard' waarin het criterium 'uitzichtloos lijden' voor chronisch psychiatrische patiënten wordt uitgewerkt. Samen met de beroepsgroep zouden de richtlijnen over hulp bij zelfdoding bij chronisch psychiatrische patiënten moeten worden geactualiseerd.

In ‘Mag ik dood’ vraagt documentairemaakster Eveline van Dijck aandacht voor het gebrek aan hulp bij zelfdoding bij wilsbekwame patiënten die lijden aan een ondraaglijke, uitzichtloze psychiatrische aandoening. Psychiaters willen hun handen niet branden aan de hulp die zij volgens de euthanasiewet wel mogen geven. Patiënten die echt dood willen beëindigen dan vaak alleen en op gruwelijke wijze hun leven.

Bron: Redactie Human.nl
05 juni 2008

Mijn vraag is: moet je mensen helpen met zelfmoord (sorry, ik kan het woord 'zelfdoding' niet over mijn lippen krijgen) omdat ze dit anders zelf doen op een onbeholpen manier, met alle ellende van dien? Heeft iedereen zowiezo het recht om zijn leven te beëindigen als hij dat zelf wil?

Ik sta er zelf nogal skeptisch tegenover. Vroeger vond ik vanzelfsprekend om deze vraag met 'ja' te beantwoorden, ook omdat ik met stomheid geslagen was over de religieuze regel dat zelfmoordernaars niet op de normale begraafplaats (gewijde grond) begraven mochten worden. Dat vond ik zo respectloos, arrogant en gevoelsarm dat ik alleen al daarom vond dat niemand zich met zo'n beslissing hoefde te bemoeien.

Maar in de loop van de tijd heb ik zelf wat zelfmoorden in mijn omgeving meegemaakt, en ik zag dat het zoveel ellende aanricht dat ik daar anders over ging denken.

Ik vind het ook eigenlijk vaak een nogal egoistische beslissing, en nadat ik een aantal keren erg geschokt was begon ik een 'c'est la vie'-standpunt in te nemen.

Ik zit met de argumentatie om 'psychisch lijden' als geldige reden op te voeren om iemand te helpen zichzelf te vermoorden. Je bedenkt een term als 'lijden' om hem op te zadelen met onafwendbare uitzichtloosheid, wat zo vreselijk is dat je hem maar het beste kan verlossen. Terwijl misschien wel de zorg of de hulp die wordt geboden niet adequaat is, of misschien moet de persoon in kwestie een paar schoppen onder z'n kont hebben. Of misschien moet de maatschappij als zodanig wel een andere houding tegenover mensen aannemen. Hoeveel mensen zijn niet depressief omdat zij last hebben van reële vooroordelen en druk vanuit de maatschappij?

Een reden om de doodstraf af te schaffen is dat de beul wordt opgezadeld met een moord, die hij zonder zijn geweten te belasten zou moeten plegen, wat of onmogelijk is, of je hebt te maken met een sadistisch monster, wat andere ethische vragen opwerpt.
Maar moet een arts dan maar iemand steunen in zijn zelfmoord zonder dat deze gewetensvraag een rol speelt?

[Frank]

Ik denk dat het belangrijk is om eerst eens te kijken waarom de artsen besloten hebben om geen euthanasie toe te passen.

Vinden ze dat er geen sprake is van ondragelijk lijden? Of zijn ze bang om vervolgt te worden door een niet eenduidige wetgeving?

Iedereen heeft in mijn ogen het recht om zijn/haar leven te beëindigen. Daarbij zal profesionele hulp juist bij betrokken moeten zijn. Een hoop mensen kunnen door deze hulp te vragen zichtbaar worden voor hulpverleners, waarna ze wellicht geholpen kunnen worden met hun problemen.

Als het dan komt tot een uiteindelijke geholpen zelfdoding zal de omgeving daar automatisch meer betrokken bij zijn door de hulpverlening. De pijn zal niet minder worden, maar het zal minder onverwachts zijn en enkele vragen kunnen misschien nog beantwoord worden.

Psychisch lijden kan in mijn ogen net zo erg zijn als lichamelijk lijden.
Corrigeer mij als ik het fout heb, maar volgens mij wordt in NL euthanasie pas uitgevoerd nadat twee onafhankelijke artsen het er over eens zijn dat er sprake is van uitzichtloos ondragelijk lijden.

Deze artsen zijn het er dan over eens dat een persoon geholpen wordt door hem uit zijn/haar lijden te verlossen. Iemand helpen of iemand tegen zijn wil doden is een totaal verschillende gewetensvraag.

[Manon]

Hiervoor wordt gesproken over egoïsme als drijfveer m.b.t. zelfdoding. Psychisch lijden zou opgelost kunnen worden door een schop onder je kont en hup weer verder. Deze teksten zijn in mijn optiek heel kwetsend naar, zowel de mensen die met dit probleem worstelen, als zij die ooit iemand hebben verloren aan zelfdoding toe. Deze laatste groep mensen moet al een groot verdriet zien te verwerken en wordt nu ook nog eens opgezadeld met het idee dat de overledene niets om hen, maar alleen om zichzelf gaf. Persoonlijk behoor ik tot beide groepen. Ik heb mensen van nabij gekend die uit het leven zijn gestapt en zelf kamp ik al jaren met zware depressies en af en toe een manie. Deze heb ik getracht te bestrijden, door het uitproberen en gebruik van talloze vormen van medicatie en nu is daar al een hele tijd elektro-convulsie therapie bijgekomen. Deze combinatie draagt er toe bij dat mijn energie niveau uiterst gering is, waardoor werken al jaren geen optie meer. Arbeidsethos staat hoog bij mij in het vaandel, dus deze teleurstelling komt er nog bij. In principe ben ik een rijk mens, ik heb twee mooie en gezonde kinderen, een leuk eigen huurhuisje, een fijne en warme familie en ik besef mij terdege, dat dit meer is dan vele kunnen zeggen. Echter ondanks dit besef zorgt mijn ziekte ervoor dat ik dagelijks, al jaar in jaar uit, liever niet met dit leven door wil gaan. (em dan druk ik mij nog mild uit) Ik hoop stiekem op een dodelijke ziekte, zodat ik "dapper" ten onder mag gaan. En ook heb ik al diverse pogingen ondernomen. Wat mij iedere keer er uiteindelijk toch van heeft weerhouden (lees: hulp ingeroepen) is, dat ik het bovenal mijn kinderen, maar ook mijn familie niet wil aandoen. In ieder geval niet op de manier waar ik voor gekozen had. Vroeger, toen ik nog jong was, had ik nog hoop. "Als ik eenmaal ga studeren, als ik eenmaal kan werken, als ik zelf kinderen heb." Nu is die hoop weg, ik zie geen veranderend toekomstperspectief meer. Hulpverlening is er zat geweest en nu nog steeds. De één aansprekender dan de ander, want ook hulpverlening blijft mensenwerk. Echter ook bij mijn hulpverleners herken ik een vorm van gelatenheid, ook zij weten niet echt meer hoe of waarin ze kunnen bijdragen tot een leefbaar herstel. Mijn familie is zich hier ook van bewust. Wie is er nu egoistisch? De mensen die vinden dat euthanasie niet geoorloofd is voor mensen zoals ik. Zij ontnemen mijn familie en kinderen de kans om naar het einde toe te leven, afscheid te nemen en alles te kunnen zeggen wat er nog gezegd moet worden. Zij ontnemen mij de kans om het mijn kinderen, min of meer, uit te leggen. Wanneer ik het toch niet zou kunnen laten, zadelen ze hen op met een levenslang trauma. Het taboe omtrent dit thema, maakt het niet alleen voor mij, maar ook voor de nabestaanden extra moeilijk. Dit is voor mij de reden om het zo lang mogelijk vol te houden. Echter ik raak aan het eind van mijn latijn, als moeder wordt ik onbedoeld steeds prikkelbaarder, mijn bijdrage steeds cynischer. Ik wil het anders, maar ben te moe. Moet dit mijn nagedachtenis worden? Dank je wel.

[KiwiJeff]

Ik heb al jaren het standpunt dat "mensen die in volledig nuchtere toestand zelfmoord willen plegen moet je niet in de weg zitten".
Met 'volledig nuchter' bedoel ik onder andere:
- geen verlies van dierbaar persoon of baan in de afgelope periode
- geen medicatie of alcohol die de hersenen beïnvloeden

Ikzelf heb rond mijn 13e zelfmoordneigingen gehad omdat ik benieuwd was naar het hiernamaals. Want, ja, eerst zien, dan geloven. Uiteindelijk me er overheen kunnen zetten omdat ik er toch wel achter zal komen. Maar zoals Manon het brengt hierboven (en waarschijnlijk vele oudere mensen) ben ik voorstander van het zelfstandig eindigen van je leven. Waarom als er een 90% kans is dat je in een verslechte toestand komt je familie zich verplichten jou te verzorgen terwijl je ze niets terug kan geven? Zeker als de persoon al een gezonde en vrolijke tijd gehad heeft. Ik zeg niet dat nu iedereen met kanker of een andere aandoening met weinig zicht op een gezonde toekomst hun leven moet eindigen. Ik zeg alleen dat de toegang er moet zijn voor zij die er (nuchter) lange tijd over nagedacht hebben en het zeker weten dat ze het willen.

Een keerzijde is wel dat dokters eventueel gedemotiveerd worden om medicijnen te zoeken, omdat ze net zo makkelijk de persoon kunnen adviseren het leven te beëindigen. En daarom is het zo belangrijk dat mensen voor zichzelf gaan denken en niet het advies van dokters, leraren, ouders en anderen die het beter zouden moeten weten zomaar aannemen.

[Manon]

Die keerzijde komt er echt niet hoor. Ook ik claim niet dat het een normale gang van zaken dient te worden. Bovendien staat onderzoek naar ziektes en dit vertaalt in oplossingen, los van de behoefte mensenlevens te redden. Cynisch, maar veelal is het een prestigezaak. Persoonlijk werk ik ook mee aan een onderzoek, dit onderzoek is er voor bedoeld om de oorzaak te achterhalen. Mij is tevens vertelt, dat het beoogde resultaat mijn reguliere tijd wel zal duren. Ik doe dit dan ook niet voor mij persoonlijk, maar voor patiënten van de toekomst.