http://www.timesonline.co.uk/tol/commen ... 879284.ece
De lasterwet in Engeland maakt het mogelijk door het voeren van processen mensen zo op kosten te jagen dat steeds minder mensen het aandurven om kritisch te zijn over allerlei zaken die te maken hebben met religie of alternatieve geneeswijzen. Uitgevers zien hierdoor steeds vaker af van het uitgeven van boeken over gevoelige onderwerpen, ook als deze uitgebreid zijn gedocumenteerd en feitelijke en wetenschappelijke bewijzen aandragen. Ook bloggers laten zich nu steeds vaker afschrikken door de dreiging met processen, en durven geen stelling meer te nemen over allerlei kwesties die het vrije woord niet kunnen velen. Oplichters lijken hierdoor aan het langste eind te trekken, met name als zij een organisatie achter zich hebben die hen financieel steunt.
In Engeland schreef Simon Singh hierover, nadat hij twee jaar verwikkeld was in processen aangespannen door een vereniging voor chiropraxie. Chiropraxie is een holistische geneeswijze volgens manuele therapie waarvan de werkzaamheid niet is bewezen, maar die desondanks in steeds meer landen legaal is.
Nadat Simon Sing in de Guardian chiropraxie een vorm van kwakzalverij had genoemd, werd hij aangeklaagd door de British Chiropractic Association. De Associatie vroeg Singh zijn artikel terug te trekken omdat het 'feitelijk onjuist en beledigend was en de reputatie van de organisatie schaadde'. Maar Singh beargumenteerde zijn stelling juist wel, en heeft er ook bewijzen voor.
Singh is een succesvolle wetenschapper en schrijver. Hij schreef ondermeer een populair boek over het theorema van Fermat, en vele andere boeken over wetenschappelijke onderwerpen en alternatieve geneeswijzen. Vanwege zijn populariteit is hij in staat de kosten te betalen die nodig zijn om zijn gelijk te behalen. Een probleem waar de meeste kritici mee te maken hebben is dat ze wel goede argumenten en bewijzen overleggen, maar financieel te gronde gaan doordat ze worden gedwongen hun gelijk in rechtszaken aan te tonen. Singh heeft meer dan honderdduizend pond uitgegeven, wat hij zich kon veroorloven dankzij de verkoop van zijn boeken.
Vandaag heeft hij het beroep gewonnen dat hij had aangespannen wegens een eerdere uitspraak van het hof. Dit houdt in dat hij het recht heeft om zijn opinie te mogen geven over de behandelmethode op grond van het recht van fair comment.
Dankzij de publiciteit door deze zaak zijn inmiddels formele klachten ingediend tegen meer dan 500 chiropractors die valse beloftes hadden gedaan over genezingen van aandoeningen als whiplash en kolieken.
Het lastersysteem is niet alleen bedreigend voor bloggers zelf. Ook hostingbedrijven worden bedreigd als iemand die van hun diensten gebruik maakt kritisch is over een vorm van kwakzalverij. Het gevolg is dat een blogger die een rechtszaak niet vreest zijn weblog kwijtraakt omdat zijn host de nek niet wil uitsteken. Dit laatste overkwam zelfs de pharmocoloog David Colquhoun, verbonden aan de universiteit van de University College London. Hij schreef een negatief artikel over de geneeskrachtige werking van klaver. Hierop werd de universiteit door een producent bedreigd met een proces wegens belediging, en na het inwinnen van juridisch advies werd de site off line gehaald. David Colquhoun, die blijkbaar minder bang is aangelegd, onderhoudt nu het weblog DC's IMPROBABLE SCIENCE page.
Weinig gevallen komen werkelijk voor de rechter, maar dat komt ook omdat veel mensen overgaan tot zelfcensuur.
Ook in Nederland is het makkelijker geworden om rechtszaken aan te spannen. Maar bij mijn weten gaat dat vooral als personen met name iets wordt verweten, niet als de methode op zich ter discussie wordt gesteld. Het idee dat iemand voor het gerecht komt omdat hij zegt dat klaver geen geneeskrachtige werking heeft lijkt me absurd.
