RdM schreef:ha, en ik mij altijd maar afvragen waarom iemand dit of dat gelooft. En eigenlijk is het antwoord blijkbaar heel simpel: gewoon omdat hij iets wil geloven en alle verdere vragen doen er niet meer toe... wat is het blijkbaar toch moeilijk om je al mens neer te leggen bij het feit dat je niet op alles een antwoord hebt...
maar goed bij de "echte" gelovigen zal dit gewoon weer kunnen afgedaan worden als afgoderij zonder verdere introspectie.
Iemand zou in gelijk wat gaan geloven, slechts omdat hij het zwaar heeft om sommige antwoorden op moeilijke vraagstukken te missen? Maar wat er een mens toe beweegt om allerlei onzinnige bedenkselen te gaan verzinnen hoeft niet rechtstreeks het gevolg te zijn van een gezonde behoefte, zoals de zucht naar kennis van de waarheid. Maar vaak zijn mensen gewoon geïnteresseerd in wat zij zelf belangrijk in het leven vinden. Je kan wel een hele waaier van motieven in de harten van mensen terugvinden, toch is er slechts één zucht naar kennis van waarheid. En zowel de zucht naar kennis van de waarheid als de hartstochten brengen geestelijkheden (geloofsdoctrines) voort, hetzij goed, hetzij kwaad.
Wellicht hebben beiden, het verlangen naar de kennis van waarheid en de grote waaier aan hartstochten nog iets anders met elkaar gemeen, en dat is de wanhoop als hun deels drijvende factor. Vanwege armoede, of vanwege het geweld of de naderende dreiging, vanwege een obsessie of vanwege het tekort aan liefde, of enig ander tekort dat men ook bedenken kan, ook het tekort aan kennis van de waarheid, kan grote wanhoop een mens er soms toe drijven om overhaaste stappen te ondernemen. Wanneer men handelt zonder voldoende de tijd te nemen om alles goed te overdenken, zet men een wanhopige stap in het duister. En hoe reageert een kind, wanneer het zich in een onvertrouwde omgeving bevindt, en het licht gaat uit? Er ontstaan doodsangsten. Vervolgens triggert die angst een blind vertrouwen bij het kind, zodat het zich aan de benen van de moeder vastklampt. Maar of de moeder zich zelf in een gevaarlijke situatie bevindt, vraagt het kind zich op dat moment niet af.
Helaas nemen vele mensen stappen in het duister, het zijn onberedeneerde wanhoopspogingen. En als hun wanhoop voortkwam uit zelfzucht is dat nog ten zeerste te betreuren. Vaak slaat de euforie om in hysterie, net omdat aan de wanhoop geen permanente oplossing kon geboden worden, en heeft men dat bewustzijn vanwege angsten uitgeschakeld. Soms, wanneer iemand ondraaglijke pijnen ondergaat, schakelt het gevoel over in gevoelloosheid. Ook wanneer iemand overladen wordt door angst, kan er gevoelloosheid optreden, maar dan voor het hele concept dat angst coördineert, en elke zin van moraliteit (of gezond verstand) komt in het gedrang. Niet abnormaal is dat vele seksuele delicten voorkomen bij gemeenschappen die beroep doen op irrationele beginselen. Van zulke praktijken wordt dikwijls niet eens melding gemaakt, als zou het een normaliteit zijn. Ook kinderen worden het slachtoffer van op-hol-geslagen observaties. Wanneer observaties een eigen leven gaan leiden, wordt het soms zo erg gevaarlijk, dat men daardoor elke zin van realiteit kan verliezen. En in zekere opzicht zijn niet weinig mensen in onze samenleving in meer of mindere mate psychotisch geworden, daar zij hun eigen observaties de vrije loop hebben gelaten, nadat zij door de wanhoop geslagen werden.
Ik concludeer dat er niet iets verkeerd is met het zoeken naar antwoorden, toch wél met de onbedachtzaamheid. Door een stap in het duister te zetten verkeren velen nu in onverstand. De duisternis bracht hun in een strik, want wie onder invloed van primitieve doodsangsten staat, ontwijkt al vlug elk denkpad, verschillend aan hetwelk hij zich vastgemaakt heeft. Dan zijn de eerste beweegredenen zelfs onbekend terrein geworden. Zoals ook een kind in het licht wel als een avonturier het onbekend terrein verkent, maar van zodra het licht uitgaat, angstig naar de moeder zal zoeken.
Wie is dan de verstandige gelovige? En wie is de onverstandige? Is niet diegene die alles in overweging neemt, de meest berekende? En die het overzien heeft, tot vijfmaal toe, is die niet meer gerust als iemand die het nauwelijks de tijd heeft gegeven? En wie van de grootste zekerheid is toegedaan, zullen doodsangsten hem kunnen overmeesteren? Daarom is wel de onverstandige een dwaas, maar toch, de gelovige is het niet.
