Dus een god moet rationeel zijn?
Als een god alles moet bevatten is hij juist irrationeel.
Immers alles kent een tegendeel, anders is er geen evenwicht mogelijk.
Maar ook het irrationele kent een zekere logica of doelgerichtheid.
De hemel beware me letterlijk, dat alles met het dorre verstand zou zijn te beredeneren.
Zoiets kan alleen een filosoof verzinnen en die weten niet eens wat denken is.
Pascal had overigens een tamelijk ingrijpende religieuze ervaring, die alles wat hij tot dan toe had gebazeld overtrof.
Het is juist dat irrationele, dat ver boven het verstand uitgaat (en insluit).
Vele "uitvindingen" zijn "vindingen", die door het onbewuste (of de natuur) werden aangedragen.
De wetenschap is er tot op heden met geen enkel argument in geslaagd, om het ontstaan van het leven en de oneindige variëteit ervan te verklaren.
De gedachte dat een en ander door kosmische straling zou zijn veroorzaakt met toevallige, dus irrationele mutaties in de genen, is net zo gezocht als de bevruchting van een god uit een hemel.
Het gaat ook niet om een god, maar om een soort godsconcept, iets dus, wat we niet kunnen bevatten.
Of je dat nu de natuur noemt of een bovennatuurlijke invloed, of superintelligentie.
De mens is mateloos arrogant en weet zo ontstellend weinig, dat het belachelijk aanmatigend is te menen, dat er niets bestaat wat niet beredeneerd of waargenomen kan worden.
Er huizen nog onnoemlijk veel geheimen in het leven en de materie.
God is meer een verlegenheidsverklaring. Gevaarlijk wordt het pas als ze menen "precies te weten" wat een god denkt.
Die God is namelijk net zo beperkt als hun hersenpan.
Er bestaan zeepaardjes die in de Sargassozee leven tussen drijvende wieren.
Deze wezentjes zien er exact zo uit als het omringende wier waarin ze schuilen, het lijken takjes met blaadjes en een identiek vlekken of camouflagepatroon.
Hoe "weet" dat diertje hoe het eruit ziet?
Welke kunstenaar heeft dat zo gevormd? Is dat toeval te noemen? Of Darwiniaanse natuurlijke selectie? Of gerichte intelligente ontwikkeling?
Waarbij ik geen enkele intentie heb een beeld te vormen van om het even welke godheid.
Maar dat de natuur door dom toeval is ontstaan, klinkt mij net zo absurd in de oren als god rationeel te doorgronden.
Uit de psychologie wordt elke keer duidelijk, dat er meer is dat ons armzalige verstand niet kan begrijpen of bevatten.
Laat mij besluiten met de prachtige parabel, dat een druppel wat samenstelling betreft overeen komt met de oceaan, maar daarom nog niet identiek is aan die zelfde oceaan.
Ik hoor het van Ko van Dijk nog zeggen, met de prachtige, volle, diepe stem.
"Vriend Horatius, er is meer tussen hemel en aarde, dan waarvan uw wijsheid droomt"