atheisme.eu

In een recent artikel, verschenen in het duitse blad Der Spiegel, zegt Craig Venter het volgende:

Venter: […] Für mich gilt: entweder Glaube oder Wissenschaft, beides zusammen geht nicht.

Een duidelijk standpunt zo lijkt mij. Zo een waar ik mij volledig bij kan aansluiten.
Maar is dat inderdaad zo? Sluiten wetenschap en geloof elkaar volledig uit? Is er sprake van mutuele exclusie? Kan een (gods)gelovige ook een ernstig wetenschapper zijn? Zo ja, wat als de wetenschapper tot bevindingen komt die zijn geloof tegenspreken?
Voor het artikel in Der Spiegel, zie hier. Het door mij aangehaalde citaat komt uit het derde gedeelte.

Een gelovig iemand kan een prima wetenschapper zijn, zolang hij of zij duidelijk de scheidslijn trekt tussen geloof en wetenschap, zolang hij het een het ander niet laat uitsluiten of bevestigen en zolang hij niet vanuit overtuiging de wetenschap bedrijft. Theologie is bijvoorbeeld geen studie en zou geen staatssubsidie mogen krijgen, omdat wetenschap vanuit geloof wordt gedicteerd. Wetenschap is aantoonbaar, reproduceerbaar, rationeel. Geloof niet. Dus wanneer wetenschap gebaseerd wordt op religieuze fundamenten, vervalt de legitimiteit door de vrije interpretatie van deze fundamenten.

Het is niet meer dan logisch wanneer deze reli-wetenschappelijke gaten worden opgevuld door échte wetenschap. En wanneer dat gebeurd is het niet meer dan logisch dat het geloof weggeschopt wordt uit de wetenschap. Onderbewust sluit wetenschap religie sowieso uit.

Stelling is volkomen juist. Er zijn wel eens gelovige wetenschappers die beweren dat wetenschap en geloof best samengaan, en dan zeggen ze: kijk mij maar, ik ben wetenschapper maar ook gelovig. Maar ze zitten er daarmee helemaal naast, wat ik best zorgelijk vind, omdat het ervan getuigt dat ze niet goed begrijpen wat wetenschap is. Waar het om gaat is namelijk dat ze dat geloof niet in hun wetenschappelijk onderzoek en conclusies mogen betrekken. Zodra ze het geloof erbij halen is het geen wetenschap meer. Het beste actuele voorbeeld is wel ID en creationisme.

Geloof en wetenschap zijn dus ook binnen één gelovige wetenschapper strikt gescheiden. Door de week bedrijven ze wetenschap, en zondag doen ze even het licht uit.

Els schreef:[…] Door de week bedrijven ze wetenschap, en zondag doen ze even het licht uit.

Daar heb ik dus mijn twijfels aan: volgens mij kan je dat geloof niet aan- of uitklikken zoals het licht, maar zit je altijd in een soort schemerzone waar het hoogstens soms wat lichter wordt.

Maar het punt is dat ze de wetenschap niet met geloof kunnen vermengen. Als ze dat toch doen, bedrijven ze geen wetenschap, althans niet op dat punt waar ze menen dat hun 'god' (of wat ze zich er ook bij voorstellen) iets aan bijdraagt.

Dus zoals zo'n Cees Dekker, die dacht dat hij ID 'wetenschappelijk' kon bewijzen: hij was geen wetenschap aan het bedrijven, en is er blijkbaar ook achtergekomen dat het niet werkt. Of de creationist Tom Zoutewelle, die zegt interessante dingen. Volgens hem verliep de evolutie in fasen, gemarkeerd door kosmische ongelukken (komeetinslagen, zondvloeden etc.) Op die momenten greep de schepper in en sleutelde aan het leven, wat hij bewijst aan de hand van fossielen. Niet aan de hand van het ingrijpen, want:

Tom Zoutewelle: ik laat me niet uit over de aard van de ontwerper...

Handig dus. De evolutie wordt geleid door god, maar Zoutewelle laat zich niet uit over hoe hij dit deed en hoe je dat dan weet. Je kan het namelijk niet waarnemen. Volgens hem is de wereld niet alleen ontstaan door zichtbare krachten; ook onzichtbare fenomenen hebben een rol gespeeld.

Onzichtbare, niet-waarneembare fenomenen... een totaal betekenisloze klank. Hij vond het misschien wetenschappelijk klinken, omdat de wetenschap zich bezighoudt met het beschrijven van 'fenomenen'.

Een beter voorbeeld van de onzinnigheid van het vermengen van religie en wetenschap kan je haast niet bedenken. Onwaarneembare verschijnselen en een ontwerper over wie je niks hoeft te zeggen.

Zoutewelle heeft altijd het licht uit, daarom is hij ook geen wetenschapper van betekenis.

Francis Collins is meen ik een voorbeeld van een wetenschapper die op zondag het licht uit doet, en door de week wel bezig is met zinvolle wetenschap. Hoewel ik hem ook weer niet zo goed ken, dus je weet het nooit.

JanC schreef:

Els schreef:[…] Door de week bedrijven ze wetenschap, en zondag doen ze even het licht uit.

Daar heb ik dus mijn twijfels aan: volgens mij kan je dat geloof niet aan- of uitklikken zoals het licht, maar zit je altijd in een soort schemerzone waar het hoogstens soms wat lichter wordt.

Zolang wetenschap met geloof in het achterhoofd of vanuit geloof of over geloof met een gelovige insteek wordt bedreven is het fout, maar louter natuurkunde heeft niets met dat te maken en dus zou een gelovige een natuurkundige kunnen zijn.