Een Engelse christelijke denktank bindt, de nieuwste mode volgend om het christendom weer terug op het toneel te krijgen, de strijd aan tegen de secularisatie.
Het seculiere denken heeft de trekken van religie aangenomen, schrijft de Britse onderzoeker dr. Philip J. Sampson bezorgd. Het is volgens hem een misverstand dat de seculiere staat een garantie betekent voor een neutraal of open debat in de samenleving. Integendeel, hij claimt zijn eigen waarden, waarheden en gerechtigheid - hoewel hij zegt neutraal te zijn. Dat dwingt christenen langs seculier-rationele wegen te opereren of anders te zwijgen. Geen goede zaak, vindt Sampson.
Of anders te zwijgen: wat Sampsom bedoel is dat christenen ongewenst weerwoord krijgen tegen fundamentalistische en discriminerende opvattingen. Ze kunnen niet hun mooie wil aan iedereen opleggen zonder dat het gesputter teweeg brengt.
Natuurlijk zijn christenen net zo vrij te zeggen wat ze willen, net zoals ieder ander. Maar ze zijn niet meer zoals vroeger vrij om van hun wil de wet te maken. Uit vreugde hierover hebben vele christenen de schaapskooi verlaten. Dát is het grote gevaar van de seculiere maatschappij en de vrijheid van meningsuiting.
Natuurlijk is Sampson vrij om te beweren dat hem het zwijgen wordt opgelegd. Ik zie er ook vol spanning naar uit wat hij verder allemaal voor interessants gaat zeggen, nu hij zich niet langer aan dit 'seculiere credo' wenst te houden.
Hij schreef voor de Britse christelijke denktank Jubilee Centre uit Cambridge een rapport over behoud van de democratie, de westerse staatsvorm bij uitstek die volgens hem voor het grootste deel geënt is op christelijke kernwaarden. Bijvoorbeeld het uitgangspunt dat de vrijheid van geweten boven het belang van de staat gaat. Immers, christenen plaatsen gehoorzaamheid aan God boven dat aan de nationale overheid.
Je mag best zéggen dat de democratie gebaseerd is op christelijke kernwaarden, maar je moet niet gek kijken als fabeltjes worden doorgeprikt.
'Christenen plaatsen gehoorzaamheid aan god boven de nationale wet' is ongeveer zeggen dat christenen niet seculier en niet democratisch zijn.
Zo zijn politici die openlijk vanuit een publiek beleden geloof opereren, op voorhand verdacht. Het maakte dat de voormalig Britse premier Tony Blair zweeg over zijn geloofsmotieven omdat die op voorhand op scepsis zou stuiten, stelt hij.
Seculieren kunnen er weinig aan doen dat de evangelicus Tony Blair uit opportunistische motieven zijn ware bedoelingen stiekem verzwijgt. Hij mag ook eerlijk zeggen dat hij streefde naar een christelijk Europa, maar dan kreeg hij misschien gewoon minder stemmen. Hij loog dus een beetje, maar dat is geen fout van de secularisatie, het komt omdat veel mensen er geen zin in hebben te dansen naar de pijpen van theocratische christenen.
Een tweede en agressiever antwoord is bijvoorbeeld de poging van Amerika en Groot-Brittannië om via oorlog elders de democratie en haar kernwaarden te willen vestigen.
De seculiere maatschappij krijgt dus de schuld van het imperialisme van reborn Bush en verklaard christen Blair. 'Wie niet voor ons is, is tegen ons' zal wel een toevallige vergissing zijn.
Initiatieven in de buurt of op scholen die gemotiveerd worden vanuit christelijk geloof, worden bij voorbaat als verdacht aangemerkt.
En terecht. Er moet heel duidelijk worden wat het verschil is tussen indoctrinatie en onderwijs, en er moet een duidelijke scheiding komen tussen religieus 'onderwijs' en regulier onderwijs, waarbij de religies zelf het religieuze 'onderwijs' mogen financieren.
Een vervolgvraag is of de seculiere staat in staat is de democratie te vernieuwen zonder van religieuze bronnen gebruik te maken.
De seculiere staat moet zich nog veel meer proberen te ontdoen van openlijke en verkapte religieuze invloeden om vooruitgang mogelijk te maken.
