@Raúl.
Ben ik ook roerend met je eens. Ik kom er nu zelf achter dat ik er ook een prima moraal op na houd zonder religie. Maar moet je je voorstellen als mensen hun leven lang hebben gehoord dat de mens in zijn essentie zondig en slecht is, dan kan ik me die angst om fout te doen ook heel goed voorstellen. Ik voel (nog) geen behoefte om zaken te veralgemeniseren, maar mijn ervaring hiermee is juist dat ik dan zo krampachtig probeer het goede te doen, dat er wel iets fout moét gaan. Wat dat betreft heb ik gemerkt dat religie veel met angst te maken heeft, angst voor straf, angst voor de hel, angst voor 'het oordeel', en ik vind het niet kloppen als dat je enige motivatie is om goed te doen. Eén van de redenen waarom ik ben gaan twijfelen aan mijn geloof. Christenen geloven dat de Heilige Geest in je komt wonen wanneer je tot geloof komt en dat de Heilige Geest je overtuigd van zonden. Als ik dan iets doe wat in de ogen van christenen verkeerd is, ben ik kennelijk niet 'vervuld met de Heilige Geest'. Ik had een vriend die later homo bleek te zijn, waar ik daarvoor uiteraard fel tegenstander van was, totdat ik er dus zelf echt één ontmoette. Hij was ook christen en zei: "Als de Heilige Geest mij overtuigd van zonden, laat het dan ook de verantwoordelijkheid van de Heilige Geest zijn." Hij was er van overtuigd dat hij ook vervuld was van de Heilige Geest, maar de Heilige Geest had hem er niet van overtuigd dat zijn homoseksualiteit een zonde was. Dat vond ik mooi om te horen en ik ben sindsdien ook wel anders tegen homo's aan gaan kijken. Hierdoor ben ik zelf ook gaan nadenken. Ik had toen een vriendinnetje waar ik nog seks mee had gehad (ik was sowieso nog maagd). Uiteindelijk hebben we besloten wel seks te hebben en het aan de Heilige Geest over te laten om mij dan te overtuigen wanneer dit 'fout' zou zijn. Ik heb me er geen moment schuldig om gevoeld. Op die manier heb ik me er hoe langer hoe meer van losgemaakt, al was ik wel angstig om deze risico's te nemen, om elke keer weer iets te doen wat 'fout' zou zijn, mijn eerste keer dronken worden, mijn eerste blowtje, enz. in de periode hierna heb ik me nog nooit zo bevrijd gevoeld als in mijn hele christentijd. Dit nemen van risico zorgde er ook voor dat ik langzamerhand open begon te staan voor bijvoorbeeld de evolutietheorie, waar ik nu ook achter kan staan. Als ik mezelf nu een naam zou moeten geven noem ik mezelf eerder 'agnost' en 'humanist'.
@Hans.
Ook een mooie wat jij zegt: "Misschien is het al verstandig om niet meer op zoek te willen naar antwoorden, maar je eens te richten op verklaringen." Ik ben het hierin helemaal met je eens. Ik snap heel goed dat antwoorden wat meer zekerheid geven, maar al de antwoorden die ik heb gezocht volstaan voor mij niet (meer). Het is een langdurig, angstig en soms eenzaam proces geweest om dit los te laten en is het nog steeds. Wat dat betreft heeft Els wel gelijk als ze zegt: "Hopelijk heb je geen hinder van hersenspoeleffecten." Ja, daar heb ik nog dagelijks last van, maar ik heb mijn zoektocht om hier van af te komen inmiddels verheven tot een religieuze queeste

Misschien noem ik mezelf over een tijdje wel atheïst, maar ik vind agnost en humanist nu meer op zijn plaats.
Toch vind ik religie wel een mooi mechanisme, maar ik denk dat het een individueel iets is en dat er geen dogma van gemaakt moet en kan worden, en dat dat de enige manier is waarop religie bestaansrecht heeft. Ik las ooit een voorbeeld van een klein meisje dat naar een mierenhoop zat te kijken en van bovenaf de mieren aan het observeren was en zag hoe elke mier zijn eigen taak had en aan het uitvoeren was. Op een gegeven moment overviel haar een gevoel dat er misschien ook wel 'iemand' boven haar op de aarde neerkeek en op dezelfde manier de mensen aan het observeren was en zag hoe elk mens zijn eigen kleine taakje in dit onmetelijke universum heeft. Dát is naar mijn idee wat religieus zijn inhoudt: geen antwoord, geen verklaring, gewoon een moment van 'verhoogd bewustzijn' dat ook net zo snel weer weg is als dat het gekomen is. Misschien klinkt 'verhoogd bewustzijn' wat zweverig, maar zo bedoel ik het niet. Erich Fromm, één van mijn favoriete schrijvers, noemt dit de x-ervaring en heeft er een mooie psychologische analyse op losgelaten:
(1) Het eerste karakteristieke element is , dat het leven ervaren wordt als een probleem, als een “vraag”, die een antwoord vereist. De niet-x-mens voelt geen diepe, of althans geen bewuste onrust over de existentiële gespletenheid van het leven.
(2) Voor de x-ervaring bestaat er een duidelijk omschreven waarden-hiërarchie. De hoogste waarde bestaat uit de optimale ontwikkeling van de eigen vermogens van rede, liefde, ontferming, moed. Alle wereldlijke prestaties zijn aan deze hoogste menselijke (of geestelijke of x-) waarden ondergeschikt.
(3) Als de mens niet door anderen gebruikt wordt voor hun doeleinden, gebruikt hij zichzelf voor zijn eigen doeleinden; in beide gevallen wordt hij een middel. Voor de x-mens is de mens doel, het enige doel, en nooit middel. Bovendien is zijn hele instelling tegenover het leven zo, dat zijn reactie op elke gebeurtenis bepaald wordt door de vraag of het hem helpen kan zich te ontwikkelen in de richting van grotere menselijkheid. (…) De mens is niet een subject, dat zich tegenover de wereld stelt om deze te veranderen; hij staat in de wereld en dit in de wereld staan geeft hem de gelegenheid tot voortdurende zelf-verandering.
(4) De x-houding kan meer in het bijzonder omschreven worden als het loslaten van zijn “ego”, van zijn hebzucht en daarmee van zijn angsten; het is het opgeven van het verlangen zich aan zijn “ego” vast te klampen, alsof het een onverwoestbare, afzonderlijke grootheid was; het is een zich leegmaken om zich te kunnen vullen met de wereld, om haar antwoord te kunnen geven, om één met haar te kunnen worden, om haar lief te kunnen hebben.
(5) De x-ervaring kan ook een transcendente ervaring genoemd worden. (…) als menselijk gegeven betekent het, dat de mens zijn ego transcendeert, daar boven uitstijgt, de gevangenis van zijn zelfzucht en afzondering verlaat.
Ik vind het mooi dat er zulke ervaringen bestaan en sommige mensen hebben er geen behoefte aan hier een verklaring voor te zoeken, omdat dat afbreuk kan doen aan de intensiteit van de ervaring. Ikzelf had mijn laatste 'religieuze ervaring' toen ik vorig jaar de dvd Haarp van Muse keek. Zo'n moment van intens geluk en compleet overwhelmed door wat ik hoorde en zag:
http://www.youtube.com/watch?v=j8WP7aOD_9Q Tja, ik vind dat wel mooi. Zo sta ik er nu een beetje in denk ik.
Wel tof trouwens, wat ik jullie nog mee wil geven: ik ervaar tot nu toe meer openheid en respect voor mijn standpunten dan op al die christelijke blogs die ik tot nu toe heb bezocht
