In de Trouw staat een interessant stuk over de herkomst van joden zoals die is aangetoond door DNA-onderzoek. Er blijkt dat de joden vooral overal vandaan komen waar ze leefden, met andere woorden, het zijn bekeerlingen in verspreide gebiedsdelen die zich tot het jodendom hebben bekeerd. De onderzoeker Jits van Straten zei dat hij hierin vooral geïnteresseerd was geraakt toen hij in Israël Indiase joden ontmoette, die er gewoon uitzagen als mensen uit India. Dit soort gegevens zijn niet te rijmen met de verhalen over de diaspora, volgens welke de joden door de Romeinen uit Judea waren verjaagd, hun godsdienst bewaarden en nu terugkeerden.
De overeenkomsten tussen joodse populaties waren niet precies zoals je ze zou verwachten.
Jits van Straten wijst op de intrigerende genetische verwantschap tussen Jemenitische joden en Palestijnen. Genetisch onderzoek legt verder wezenlijk verschillen bloot tussen Marokkaanse, Tunesische en Jemenitische joden.
Er wordt ook nog verwezen naar een dissertatie van Avshalom Zoosmann-Diskin uit 1997, die zelf met dit soort onderzoek was gestopt omdat het sociaal en politiek te gevoelig lag.
In het proefschrift staat een genetische vergelijking tussen een groep Oost-Europese joden met naaste buren en andere joodse populaties elders. De genetisch naaste verwanten blijken de niet-joodse inwoners van Thracië te zijn, het grensgebied van Bulgarije, Turkije en Griekenland. Daarna komen de Bulgaarse joden, gevolgd door maar liefst 36 niet-joodse populaties. Pas dan is er weer een joodse groep met enige genetische verwantschap, de joden van Iran. Genetisch onderzoek, mits goed uitgevoerd, bewijst dat joodse populaties afstammen van groepen bekeerlingen, en niet van een verdreven joodse oerbevolking uit Palestina.
Er zijn tegenwoordig veel mensen die denken dat het jodendom geen bekeringsgodsdienst is, maar in ieder geval werden in het verleden veel mensen tot het jodendom bekeerd.
Het is interessant om te zien hoe DNA allerlei oorsprongsmythes onderuit kan halen. Aan de reacties te zien op de website van Trouw valt het niet allemaal in goede aarde. Soms wordt de uitkomst van het onderzoek aangevallen met andere mythes. Ik begrijp niet helemaal waarom het onderzoek zoveel commotie oproept, want Van Straten zegt in elk geval niet dat het jodendom van vóór de diaspora op een mythe berust, wat natuurlijk eveneens het geval is. Maar Van Straten ontkent dus niet de joodse religie en de oude herkomst van de joden, hij zegt alleen dat het verhaal van ná de diaspora niet klopt.
Het komt er op neer dat volgens mij de identiteit van de joden een construct is, waarbij de joden op de een of andere manier zijn geïdentificeerd met zowel de 'Hyksos' in Egypte (wat in feite een verzameling is van west-Semitische volken plus volken uit het Egeïsche gebied) als de farao's van de 18e (en 19e) dynastie, dus degenen die de Hyksos eruit gooiden en vervolgens heel Syrië tot aan de Eufraat veroverden. De Hyksos werden gedwongen daar te gaan wonen.