Gepubliceerd: Woensdag 13 oktober 2010
Auteur: Jasper Bakker
Paus Benedictus XVI stelt dat nieuwe technologie mensen verwart. Zij lopen gevaar het onderscheid te verliezen tussen realiteit en fictie.
De paus waarschuwt dat mensen en de media teveel afhankelijk zijn van beelden die te manipuleren zijn. De afhankelijkheid wordt vergroot door de aanjagende werking van de ontwikkeling van nieuwe technologieën, zegt Benedictus XVI in een toespraak op een congres voor katholieke media. Dit meldt onder meer persbureau AFP.
Waarheid en illusie zijn steeds moeilijker, en misschien zelfs onmogelijk, van elkaar te onderscheiden, aldus de paus. Hierdoor kunnen mensen de werkelijkheid verwarren met virtuele realiteit.
Beelden kunnen ook los komen te staan van de realiteit en daarmee een virtuele wereld voortbrengen, legt de paus uit. Dat heeft diverse consequenties, waaronder het risico van onverschilligheid voor de werkelijke wereld. Het gebruik van nieuwe technologieën moet dan ook een alarmbel doen afgaan, stelt hij.
De opmerkingen van de paus zijn des te opmerkelijk omdat zowel hij zelf als de kerk zeker niet technologieschuw zijn. Zo heeft het Vaticaan een eigen YouTube-kanaal. Ook heeft Benedictus XVI begin dit jaar priesters opgeroepen om te bloggen. Die anti-Ludiet boodschap is in goede aarde gevallen.
Typerend. Het is natuurlijk zo dat er een uitgebreide wetenschappelijke stroming bestaat die onderzoek doet naar media en perceptie. Daar komt onder andere uit naar voren dat er allerlei haken en ogen zitten aan informatieverspreiding en informatievergaring. Zowel de bron als de ontvanger zijn bezig met het vervormen van de 'werkelijkheid'. Deze werkelijkheid betreft natuurlijk altijd een perceptie van maatschappelijke gebeurtenissen. Dat is een reden om de 'werkelijkheid' subjectief te noemen. De waarneming van wat er precies is gebeurd, wordt gekleurd door iemands positie. Al die verhalen hebben dus subjectieve kanten.
Dat is natuurlijk iets heel anders als dat verschil tussen 'waarheid' en 'illusie' waar de paus het over heeft. Typerend voor dit soort religieuzen is dat zij volledig afstand nemen van de werkelijkheid en deze afdoen als een illusie. Daarvoor in de plaats stellen zij hun 'waarheid', een volslagen uit hun eigen duim gezogen fictie. Hadden ze in de eerste eeuw al wetenschappelijke informatie- en perceptietheorieën gehad, dan was het waarschijnlijk niet zover gekomen met de religie.
Omkeren van werkelijkheid en illusie, het is de hoogste specialiteit van de religie.
