Hier is ook een leuke website over paragnosticisme, waar dezelfde technieken bij worden gebruikt als bij dit soort 'contactmediums'.
http://skepticusnederland.fol.nl/id18.htm
Er is een woordenlijst op te vinden waar alle veelgebruikte termen worden uitgelegd.
Ik heb inmiddels de documentarie van Zembla bekeken. Ik was gefascineerd door de wederkerige relatie die het medium en de bedrogenen met elkaar hebben. De techniek die wordt toegepast is duidelijk gebaseerd op misleiding, bedrog, manipulatie en schaamteloze brutaliteit. Dat is mooi zichtbaar als je die filmpjes van een afstand een paar keer bekijkt. Maar de slachtoffers werken in feite mee. In deze voorbeelden kun je zien ho ze zich plaatsen op de golflengte van het 'medium' en zelf beginnen de antwoorden te geven.
Maar het is een zichzelf versterkend proces. Beginnende mediums durven nog niet zover te gaan, en zijn waarschijnlijk ook niet zo lomp, dominant en overrompelend als ze later worden, aangemoedigd door degenen die erin zijn getrapt.
Hierdoor verfijnen ze ook de kunst van het liegen. Zonder een spier te vertrekken zeggen ze dingen die duidelijk niet waar zijn. Dat kun je alleen als je veel hebt geoefend, omdat je dan alle formules kent. Je hoeft niet alles te verzinnen, maar je past alles wat je zegt gewoon in een formule. Zoals Doris Collins deed: een vrouw zegt na enig verkeerd raden dat haar man loodgieter was. Collins:
o, hij was loodgieter. Ja, want ik kreeg door dat hij (...verzinsel...). Ze laat het klinken alsof de vrouw inderdaad gelijk had met haar 'bewering' dat haar man loodgieter was, want de informatie die zij doorkreeg ondersteunt het. En dankzij haar brutaliteit en haar dominante toon trappen mensen erin. Zij op haar beurt heeft weer geleerd dat brutaliteit en liegen op overtuigde toon vruchten afwerpt.
De trucjes waarvan de bedriegers zich bedienen zijn één kant van de zaak. Maar de manier waarop de slachtoffers meewerken aan hun eigen misleiding en er deel aan hebben, dat zou iedereen goed moeten bestuderen. In plaats dat de bedriegers op hun vingers worden getikt, worden ze aangemoedigd. Niemand in de zaal zegt ook: je kletst uit je nek. Dat is onze aangeboren neiging om beleeft te zijn en niet te kwetsen. Wie zou het ook durven in een volle zaal, erop wijzen dat de kluit wordt belazerd?
Maar dat zou de 'magie' van het bedrog wel verbreken.
Als je snapt hoe je zelf meewerkt aan je eigen oplichting, is het misschien ook lastiger voor oplichters om je erin te luizen.
Uitzending gemist dan maar, voor wie van kleine tv houdt. Hier is de uitzending van zembla compleet.