Gelovige hersenen

Atheisme en vrijdenkers

Gelovige hersenen

Berichtdoor Els » di feb 01, 2011 4:59 pm

(artikel Elsevier 6 oktober 2007)

Wetenschappelijk onderzoek werpt licht op fysieke determinanten van religieus gedrag, maar ontsluiert zeker niet alle raadselen des geloofs

Het is en blijft een mooi verhaal. De nijvere christenvolger Saulus van Tarsus is onderweg naar Damascus als hij plotseling wordt omstraald door een licht uit de hemel. Hij valt op de grond en hoort een stem tegen hem zeggen: 'Saul, Saul, waarom vervolg je mij?'Hij vraagt 'wie bent u, Heer?'En het antwoord luidt: Ík ben Jezus die jij vervolgt. Maar sta nu op en ga de stad in daar zal je gezegd worden wat je moet doen.'

De verschikte Saulus krabbelt overeind en wordt door zijn metgezellen meegevoerd naar Damascus. Hij kan zelf namelijk niet meer zien. De blindheid duurt drie dagen, een periode waarin de vroegere bestrijden van het christendom niet eet en drinkt. Daarna vallen hem de schellen van de ogen. Hij kan weer zien, staat op en laat zich dopen Saulus wordt geestelijk herboren als de apostel Paulus.

De fraaie bekeringsgeschiedenis, beschreven in Handelingen 8 in het Nieuwe testament, toont de wonderbaarlijke kracht van het geloof., zou je kunnen zeggen. Maar sommige wetenschappers kijken er met heel andere ogen tegenaan. Zou die Paulus niet gewoon een epileptische aanval hebben gehad, vraagt Vilayunur Ramachandran zich af. De vooraanstaande Indiase neuroloog heeft erop gewezen dat epileptici vaak melding maken van 'spirituele visioenen . Er zijn circuits in het menselijke brein die bij religieuze ervaringen betrokken zijn en bij epileptici soms hyperactief worden. 'Er is een neurale basis voor religieuze gevoelens,'zegt Ramachandran.

Deze conclusie wordt bevestigd door allerlei ander wetenschappelijk onderzoek. Zoals dat van de Canadese neuropsycholoog Michael Persinger, die met een bijzondere magneethelm mystieke ervaringen opwekt. Door middel van het genereren van zwakke magneetvelden zou de zogenoemde temporaalkwab worden geprikkeld, het hersengebied ter hoogte van de slaap. En dat zou volgens de, overigens zekere niet onomstreden, theorie van Persinger tot typische mystieke gevoelens leiden.

Er is ook herhaaldelijk studie verricht naar het functioneren van de hersenen tijdens meditatie. De Amerikaanse hersenonderzoeker Richard Davidson bijvoorbeeld stelde bij mediterende Tibetaanse monniken vast dat de activiteit van de zogenaamde gammagolven in hun hersenen sterk toeneemt. Langdurige en intensieve meditatieve inspanningen dragen op die manier bij aan het vervagen van grenzen, het wezen van de spirituele ervaring. Christelijke mystici bedachten hiervoor een beeld van unio mystica, de vereniging met God. Maar deze vereniging heeft een neurologische achtergrond.

Dergelijke interessante voorbeelden van wetenschappelijk onderzoek zijn te vinden in het boek Waarom de mens gelooft van Martin Urban (uitgeverij wereldbibliotheek). De Duitse natuurkundige legt uit dat de religieus gedrag fysieke determinanten heeft. De hersenen van mensen zijn erop gericht de wereld te verklaren, een zin van het leven te zoeken. Onze behoefte om achter gebeurtenissen altijd oorzaken te vinden en achter handelingen altijd bedoelingen, inspireert tot het uitvinden van godheden. De hang om te fabuleren of een dogmatisch wereldgebouw in elkaar te knutselen, zou een gevolg zijn van de manier waarop onze hersenen in elkaar zitten. Zoals de Zwitserse wetenschapper Peter Brugger het weinig eerbiedig uitdrukte: 'Het geloof in onzin is de prijs die we voor onze creativiteit moeten betalen.'

Dat is een mening die Pierre Vinken zeker zal onderschrijven. De neuroloog die het bedrijf Elsevier groot maakte, vertelde onlangs in een interview met de volkskrant dat geloven duidt op een verkeerd gebruik van de hersenfunctie. De hersenen zouden een klier met overcapaciteit zijn, een overcapaciteit waardoor je gaat denken wat in feite onbestaanbaar is.

Aardige bespiegelingen die aanmerkelijk maken dat godsdienst nooit zal verdwijnen. Een bekende studie van de Amerikaanse radioloog Andrew Newberg draagt ook de titel Why God Won't go Away. Maar met de natuurwetenschappelijk inzichten worden alle raadsels des geloofs zeker niet ontsluierd. Hoe zit het bijvoorbeeld met godloochenaars als Pierre Vinken die blijkbaar geen gebruik maken van de overcapaciteit van hun brein? Hoe valt de opmars van het atheïsme in het Westen te verklaren? Waarom en wanneer weigeren de gelovige hersenen bij sommige mensen dienst?
Els
Site Admin
 
Berichten: 3705
Geregistreerd: do apr 13, 2006 10:56 pm
Woonplaats: Amsterdam
Levensbeschouwing: Atheist, anarchist, materialist, anti-neoliberaal

Re: Gelovige hersenen

Berichtdoor Els » di feb 01, 2011 5:10 pm

Dat gezoek in de hersens naar het geloof in goden verbaast me altijd. Volgens mij wordt er een stap overgeslagen van hersensactiviteit naar interpretatie. Er wordt bijvoorbeeld bepaalde activiteit waargenomen die dan 'religiieus' of 'mystiek' of 'spritiueel' wordt genoemd. Maar deze activitiet wordt alleen maar zo genoemd. Het is gewoon een verkeerde interpratie, die zo wordt genoemd omdat mensen dit leren van anderen in hun omgeving. Het zijn irrationele verklaringen voor natuurlijke ervaringen.
Het heeft meer te maken met psychologisch leervermogen, sociale dwang en zelfs pogingen je aan te passen aan sociale druk als logisch redeneren en zelf denken niet langer is toegestaan. Dan wordt irrationeel redeneren een overlevingsmechanisme.

Mensen geloven vooral in idiote onzin omdat wij leren via de communicatie met anderen. Als die anderen ons dan maar wat voorliegen, en iedereen om je heen blijft beweren dat het klopt, ben je geneigd het dan maar te accepteren, zelfs al twijfel je. Naarmate de druk om je heen toeneemt wordt het belangrijker om dit te geloven, domweg omdat je anders geen overlevingskansen hebt. Wie in de moslimwereld twijfel durft uit te drukken heeft een grote kans dat zijn hoofd al snel op straat ligt, dus is de cultuur automatisch gedrenkt in drogdenkbeelden. Hoe moet je daartegen bestand zijn als je hierin opgroeit als je hersens nog in aanleg zijn?

Natuurlijk zijn mensen geneigd verklaringen te zoeken, maar als er de ruimte voor is zijn ze ook wel in staat redelijke verklaringen te vinden. Dat de wereld vergiftigd is door religieuze waandenkbeelden komt eerder door de manier waarop religies gedachtencontrole uitoefenen.

Om maar te zwijgen over de visioenen van Saulus/Paulus: leuk om te gokken dat hij epilepsie had, maar er is geeneens bewijs dat de man heeft bestaan. Waarom moet dit voorbeeld dan dienen om te zeggen dat hij eigenlijk epilepsie had? Iemand die niet bestond kan geen epilepsie hebben gehad, dus dit soort conclusies ondermijnen hun eigen redelijkheid.

Ik vind dit soort onderzoeken dus altijd teleurstellend omdat ze het gegeven als uitgangspunt nemen dat juist moet worden onderzocht.
Els
Site Admin
 
Berichten: 3705
Geregistreerd: do apr 13, 2006 10:56 pm
Woonplaats: Amsterdam
Levensbeschouwing: Atheist, anarchist, materialist, anti-neoliberaal

Re: Gelovige hersenen

Berichtdoor Jurianus » za mei 07, 2011 7:43 pm

Beste Els,

Paulus (Saul) heeft wel degelijk bestaan, maar dat terzijde. Ik ben blij dat u het een idiote conclusie vindt te stellen dat Saul een epileptische aanval gehad zou hebben. Daarnaast is anders gegaan dan in het artikel staat, wellicht had u eerst de Bijbel kunnen lezen alvorens u zo'n gebrekkig artikel publiceert. Niet alleen Saul maakte een Goddelijke gebeurtenis mee. Ook Ananias kreeg een visioen van de Heer waar hij naar toe moest om daar Saul de handen op te leggen. Dat is wel even wat anders dan het artikel aangeeft. Dit is een prachtig voorbeeld van het verdraaien van de Bijbel. Ik zal de originele Bijbeltekst plaatsen, iedereen heeft tenslotte recht op volledige informatie.

Handelingen 9:9-19
1 Intussen bedreigde Saulus de leerlingen van de Heer nog steeds met de dood. Hij ging naar de hogepriester 2 met het verzoek hem aanbevelingsbrieven mee te geven voor de synagogen in Damascus, opdat hij de aanhangers van de Weg die hij daar zou aantreffen, mannen zowel als vrouwen, gevangen kon nemen en kon meevoeren naar Jeruzalem. 3 Toen hij onderweg was en Damascus naderde, werd hij plotseling omstraald door een licht uit de hemel. 4 Hij viel op de grond en hoorde een stem tegen hem zeggen: ‘Saul, Saul, waarom vervolg je mij?’ 5 Hij vroeg: ‘Wie bent u, Heer?’ Het antwoord was: ‘Ik ben Jezus, die jij vervolgt. 6 Maar sta nu op en ga de stad in, daar zal je gezegd worden wat je moet doen.’ 7 De mannen die met Saulus meereisden, stonden sprakeloos; ze hoorden de stem wel, maar zagen niemand. 8 Saulus kwam overeind, en hoewel hij zijn ogen open had, kon hij niets zien. Zijn metgezellen pakten hem bij de hand en brachten hem naar Damascus. 9 Drie dagen lang bleef hij blind en at en dronk hij niet.
10 In Damascus woonde een leerling die Ananias heette. In een visioen zei de Heer tegen hem: ‘Ananias!’ Hij antwoordde: ‘Ik luister, Heer.’ 11 Daarop zei de Heer: ‘Ga naar de Rechte Straat en vraag daar in het huis van Judas naar iemand uit Tarsus die Saulus heet. Hij is aan het bidden, 12 en hij heeft in een visioen gezien hoe een man die Ananias heet, binnenkomt en hem de handen oplegt om hem weer te laten zien.’ 13 Ananias antwoordde: ‘Heer, van veel kanten heb ik gehoord over deze man en over al het kwaad dat hij uw heiligen in Jeruzalem heeft aangedaan. 14 Bovendien heeft hij toestemming van de hogepriesters om hier iedereen die uw naam aanroept in de boeien te slaan.’ 15 Maar de Heer zei: ‘Ga, want hij is het instrument dat ik gekozen heb om mijn naam uit te dragen onder alle volken en heersers en onder al de Israëlieten. 16 Ik zal hem tonen hoezeer hij moet lijden omwille van mijn naam.’ 17 Ananias vertrok en ging naar het huis, waar hij Saulus de handen oplegde, terwijl hij zei: ‘Saul, broeder, ik ben gezonden door de Heer, door Jezus, die aan u verschenen is op de weg hierheen, om ervoor te zorgen dat u weer kunt zien en vervuld wordt van de heilige Geest.’ 18 Meteen was het alsof er schellen van Saulus’ ogen vielen; hij kon weer zien, stond op en liet zich dopen, 19 en nadat hij gegeten had, kwam hij weer op krachten.
Avatar gebruiker
Jurianus
 
Berichten: 31
Geregistreerd: za mei 07, 2011 4:54 pm

Re: Gelovige hersenen

Berichtdoor Animal » za mei 07, 2011 10:41 pm

Dergelijke bijbelteksten, mijn beste jurianus, zijn geen onafhankelijke bron van informatie. Ze zijn geschreven door mensen die op zich redelijk pro-biased waren voor de nieuwe religie, kan je vergelijken met dat er in dit tijdperk weinig mensen de schrijfsels van Scientology-aanhangers gaan aanzien als objectieve informatie over het personage Ron Hubbard. Maar hoe men daar over duizend jaar gaat over denken is nu nog niet te voorspellen, misschien wordt Scientology tegen dan wel door uitgroeien van zijn militante tak de overheersende religie (alhoewel ik vrees dat die eer is weggelegd voor een andere, nog veel verwerpelijkere religie die met een I begint). Dus: zoals ik het in een ander topic ook al stelde maar toch nog eens ter herhaling: de historische waarde van bijbelschrijfsels is even groot dan die uit het laatste nummer van Donald Duck.
Avatar gebruiker
Animal
 
Berichten: 69
Geregistreerd: di maart 08, 2011 7:58 pm
Levensbeschouwing: Atheïst

Re: Gelovige hersenen

Berichtdoor Jurianus » za mei 07, 2011 11:51 pm

Animal schreef:Dergelijke bijbelteksten, mijn beste jurianus, zijn geen onafhankelijke bron van informatie. Ze zijn geschreven door mensen die op zich redelijk pro-biased waren voor de nieuwe religie, kan je vergelijken met dat er in dit tijdperk weinig mensen de schrijfsels van Scientology-aanhangers gaan aanzien als objectieve informatie over het personage Ron Hubbard. Maar hoe men daar over duizend jaar gaat over denken is nu nog niet te voorspellen, misschien wordt Scientology tegen dan wel door uitgroeien van zijn militante tak de overheersende religie (alhoewel ik vrees dat die eer is weggelegd voor een andere, nog veel verwerpelijkere religie die met een I begint). Dus: zoals ik het in een ander topic ook al stelde maar toch nog eens ter herhaling: de historische waarde van bijbelschrijfsels is even groot dan die uit het laatste nummer van Donald Duck.


Met het plaatsen van de Bijbeltekst doel ik niet op de onafhankelijke bron van informatie. Ik wil ik enkel tonen dat het niet correct is hoe het artikel Saul afdoet met epileptische aanval, mede door de betrokkenheid van Ananias. Het vergelijk dat u trekt tussen de Bijbel en Donald Duck vind ik ongenuanceerd. Al is het maar dat de mens Jezus daadwerkelijk geleefd heeft http://www.atheisme.eu/forum/viewtopic.php?f=30&t=1029&start=50 (mocht u hier meer over willen weten dan kun u de discussie tussen mij en Hans lezen). Donald Duck is niet meer dan een stripfiguur.
Avatar gebruiker
Jurianus
 
Berichten: 31
Geregistreerd: za mei 07, 2011 4:54 pm

Re: Gelovige hersenen

Berichtdoor Animal » wo mei 11, 2011 12:07 am

Jurianus schreef:Donald Duck is niet meer dan een stripfiguur.


Wel, Jezus is voor mij ook niet meer dan... en nu moet ik opletten wat ik zeg. Laten we zeggen Robin Hood. Half man, half legende, er zal wel een historische figuur geweest zijn die zo heette, maar heel de boek met Little John, Richard Leeuwenhard en de sheriff van Nottingham is inderdaad van hetzelfde niveau als de Donald Duck.
Avatar gebruiker
Animal
 
Berichten: 69
Geregistreerd: di maart 08, 2011 7:58 pm
Levensbeschouwing: Atheïst

Re: Gelovige hersenen

Berichtdoor hans » vr mei 13, 2011 10:07 am

Animal schreef:
Jurianus schreef:Donald Duck is niet meer dan een stripfiguur.


Wel, Jezus is voor mij ook niet meer dan... en nu moet ik opletten wat ik zeg. Laten we zeggen Robin Hood. Half man, half legende, er zal wel een historische figuur geweest zijn die zo heette, maar heel de boek met Little John, Richard Leeuwenhard en de sheriff van Nottingham is inderdaad van hetzelfde niveau als de Donald Duck.

Ook hier is het verboden terrein voor Jurianus ,[alleen voor atheisten] Heeft weinig zin om op reacties van hem in te gaan , trouwens, he has left the building
Avatar gebruiker
hans
 
Berichten: 1790
Geregistreerd: zo jul 27, 2008 3:11 pm
Woonplaats: Eindhoven
Levensbeschouwing: Bright(naturalist en atheist)


Keer terug naar atheisme



Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 0 gasten