SAM HARRIS over 9/11/2011
Gisteren vroeg mijn dochter me "waar komt de zwaartekracht vandaan?" Ze is 2,5 jaar oud. Je kon over dit onderwerp veel vertellen-het meeste ervan zou ze niet begrijpen-maar het eerlijkste antwoord is "ik weet het niet".
Wat indien ik had gezegd "zwaartekracht komt van God?". Dit zou enkel gediend hebben om haar intelligentie te onderdrukken, en haar te leren die te onderdrukken. Wat indien ik haar had gezegd "zwaartekracht is Gods manier om mensen naar de hel te slepen, waar ze in het vuur branden. En jij zult voor altijd branden indien je eraan twijfelt dat God bestaat."? Geen christen of moslim kan een aanvaardbare reden vinden waarom ik zoiets niet zou zeggen, of iets moreel gelijklopend's, en toch zou het niet meer of minder zijn dan intellectueel misbruik van een kind. In feite zijn er duizenden kinderen die op die manier onderdrukt worden, van zodra ze kunnen spreken, door de verschrikkelijke onwetendheid en fanatisme van hun ouders.
Er zijn 10 jaar voorbijgegaan sinds velen van ons voor het eerst de schok van de geschiedenis voelden - toen het tweede vliegtuig in de zuidelijke toren van het World Trade Center vloog. Van dan af weten we dat dingen in onze wereld vreselijk verkeerd kunnen gaan, niet omdat het leven niet eerlijk is, of morele vooruitgang onmogelijk, maar omdat we gefaald hebben, generatie na generatie, om de waanbeelden van onze onwetende voorouders af te werpen. Het ergste van die ideeën blijft gedijen en wordt nog steeds verteld in zijn zuiverste vorm, aan kinderen.
Wat is de betekenis van het leven? Wat is onze doel op aarde? Dit zijn enkele van de grote, valse vragen van de religie. We moeten ze niet beantwoorden-want het zijn slechte vragen-maar we kunnen toch leven met de antwoorden. Op zijn minst moeten we de voorwaarden scheppen opdat de mensheid zou opbloeien in dit leven-het enige leven waarvan we zeker zijn. Dat betekent dat we onze kinderen niet mogen afschrikken met verhalen over de hel, of hen vergiftigen met haat tegen ongelovigen. We mogen onze zonen niet leren vrouwen als hun eigendom te beschouwen, of onze dochters te overtuigen dat ze eigendom zijn. We moeten ophouden onze kinderen te vertellen dat de menselijke geschiedenis begonnen is met toverij en zal eindigen met bloedige toverij, misschien eerstdaags, met dit een glorievolle oorlog tussen de goeden en de rest. Men moet religieus zijn om de jeugd zo hopeloos tekort te doen, om ze te verwarren met angst, onverdraagzaamheid en bijgeloof terwijl hun geesten zich aan het vormen zijn. Men kan geen echte christen, moslim of jood zijn zonder dat in zekere mate te doen.
Dergelijke zonden tegen de rede en het medeleven vertegenwoordigen niet het geheel van de religie, natuurlijk niet, maar ze liggen aan de basis ervan. En voor de rest-liefdadigheid, gemeenschapszin, rituelen, en het contemplatieve leven-we hebben geen geloof nodig om deze positieve zaken te omarmen. Het is trouwens een van de meest kwaadaardige misvattingen te stellen dat het wel moet.
Gelovigen deinzen terug voor dergelijke vaststellingen. Reflexmatig wijzen ze op al het goede dat in de naam van God is gebeurd en naar de miljoenen mannen en vrouwen, zelfs in conservatieve moslim gemeenschappen, die niemand schade berokkenen. Ze wijzen erop dat mensen op ieder punt van het spectrum van geloof en ongeloof van tijd tot tijd wreedheden begaan. Dit alles is waar, natuurlijk, maar volledig irrelevant. De bosjes van het geloof zijn nu gegroepeerd tot een woud van onlogische tussenkomst een.
Wat er ook mis moge zijn met onze wereld, feit blijft dat enkele van de vreselijkste voorbeelden van menselijke conflicten en dwaasheden, ondenkbaar zouden zijn zonder religie. En de andere ideologieën die de mensheid geïnspireerd heeft om zich als monsters te gedragen-stalinisme, fascisme, enzovoort-gevaarlijk zijn precies omdat ze zo gelijken op religies. Opoffering voor de lieve leider is, alhoewel seculier, een daad van vereenzelviging met de cultus en van aanbidding. Van zodra de menselijke obsessie op deze manier gekanaliseerd worden zien we de oude structuren waarop religies waren gebouwd, terugkeren. In onze onwetendheid, angst en verlangen naar orde hebben we goden geschapen. En onwetendheid, angst en verlangen naar orde hebben ze bij ons gehouden.
Wat verdedigers van de religie niet kunnen zeggen is dat iedereen ooit eens razend is geworden, of dat een maatschappij ooit heeft gefaald, omdat mensen te redelijk werden, intellectueel te eerlijk, of niet langer slachtoffer wilden zijn van het dogmatisme van hun buren. Deze sceptische houding, ontstaan uit gelijke delen zorg en nieuwsgierigheid, is al wat atheïsten aanbevelen, en het is typisch voor bijna iedere intellectuele zoektocht met uitzondering van de theologie. Alleen over het onderwerp God kunnen slimme mensen zich verder inbeelden dat ze de vruchten plukken van de menselijke intelligentie, terwijl ze die onderploegen.
10 jaar zijn voorbij sinds een groep, meestal opgeleide middenklassers, besloten zichzelf te laten verdwijnen, samen met drieduizend onschuldigen, om zo toegang te krijgen tot een denkbeeldig paradijs. Het probleem was altijd dieper dan de dreiging van terrorisme-en het feit dat we een eindeloze "oorlog tegen de terreur" begonnen zijn, is hierop geen antwoord. Ja, we moeten Al Qaeda vernietigen. Maar de mensheid heeft om gezond te worden een groter project. Indien 11 september 2011 ons iets zal geleerd hebben, dan is het dat wij eerlijke troost moeten vinden in onze mogelijkheden tot liefde, creativiteit en begrip. Het blijft mogelijk. Het is ook noodzakelijk. En de alternatieven zijn deprimerend.
vlug-vlug vertaald door Pagan
