Het vierde beest

[Blasfemist]

Vorige week uitgekomen, ik heb hem meteen gekocht: Het vierde beest van Tom Holland. Gaat over het ontstaan van de islam, na eerdere boeken over het christendom, Rome en Perzië. Holland beschrijft uitgebreid de omstandigheden waaronder de islam is gevormd. Voor wie een beeld wil krijgen over de echte geschiedenis over dit onderwerp itt de verzonnen islamitische geschiedschrijving zeker een aanrader.

Holland gaat er vanuit dat de koran inderdaad een document uit de tijd is van 'Mohammed', en beschrijft de versplintering die al vrijwel onmiddellijk volgde. De hadiths zijn van latere oorsprong, vooral joods en nogal eens in tegenspraak met de koran. Boek geeft goed inzicht in de wijze waarop de islam is ontstaan, met de kennis van nu.

[Els]

Ik heb het ook gekocht. Ik was ook in de Balie bij de presentatie vorige week. Ik ben benieuwd waar je bent in het boek, want tijdens zijn lezing had Tom Holland het erover dat de discussie over de naturen van Jezus terugging op een oudere discussie dan die van de zevende eeuw, dus de tijd waarin de koran ontstond. Dus werd er gesuggereerd dat de teksten van de koran al in een eerdere tijd waren ontstaan. Ik hoop daar in het boek nog wat over tegen te komen, maar zo ver ben ik nog niet.

Tom Holland denkt wel dat Mohammed echt heeft bestaan, maar de bewijzen die hij daarvoor noemt zijn dezelfde teksten die ik ook al ken, maar ik maak daar uit op dat er helemaal geen Mohammed was, maar dat het verhaal over een Arabische profeet Mohammed pas later in elkaar is geknutseld. Ik kan het geen echte bewijzen vinden.

Hoewel het boek niet echt wetenschappelijk is in de zin van een duidelijk onderzoek met duidelijke bronvermelding en argumentatie, vind ik wel dat het veel aan de discussie toevoegt, omdat hij het belang onderstreept van onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van de islam en koran in de context van de geschiedenis. Hij is heel creatief in het interpreteren van de implicaties van de werkelijke geschiedenis.

Natuurlijk blijft een irritant puntje dat allerlei mythische en vervalste religieuze geschiedenis wordt verweven met werkelijke geschiedenis. Maar dat weegt niet op tegen het beeld dat je krijgt van die tijd. Later zelf maar weer eens de herkomst van de bronnen uitpluizen, dat went vanzelf.

(PS, er was al een topicje over ergens, zal ze later wel mergen)

[Blasfemist]

Ik heb het boek in 2 dagen uitgelezen. Holland beschrijft wel dat er nogal wat verschillende meningen over Jezus waren, gewoon alles wat al bekend is. Maar hij laat nergens zien dat de koran oudere bronnen zou hebben (ik geloof dat ik eens ergens heb gelezen dat van hoofdstuk de koe al eerdere versies in omloop waren). Hollands punt in het boek is dat wanneer je de uitleg van 200 jaar later weghaalt bij de koran en je gaat kijken wat er voor aanwijzingen in de koran zelf staan het zeer aannemelijk is dat het allemaal anders is dan de islamitische geschiedschrijving ons wil doen geloven. Op zich weinig nieuwe dingen, maar door het zo overzichtelijk weer te geven (de hoeveelheid religieuze richtingen ten tijde van het ontstaan van de koran, de flinke versplintering van de islam en de verschillende kaliefen die de religie vorm gaven) toont hij (niet wetenschappelijk idd) wel aan dat het erg onlogisch is om Mo in Mekka te situeren.

Mee eens dat er hier en daar een misser in staat, bijv over de christenvervolgingen. Sterkste punt vind ik zijn onderzoek naar de koran, dat alleen Jatrib en Bakka genoemd worden, en verder geen enkele ander plaats. En dat de verhalen van Mekka over polytheisme gaan, terwijl de koran over christenen en joden gaat. En die waren er niet in Mekka.

Ik vind het een belangrijke stap in de discussie, wellicht dat men onze kinderen nu evenwichtigere geschiedenisles over die tijd kan gaan geven.

[Berre]

Over dit boek en deze schrijver heb ik kritieken gelezen die hem een ordinaire kwak noemen. Zijn historische kennis en -basis zouden nergens op slaan. Hij noemt zichzelf historicus maar is dat beslsist niet. Zelf heb ik er geen oordeel over. Wie even googled zal d!e kritieken wel vinden.

[Els]

Ik heb het boek intussen ook gelezen, en ik vond het een heel leuk boek om te lezen, vooral omdat hij zich weet los te maken van de mythologie, die door de meeste 'historici' als echte geschiedenis wordt nagepraat. Ik begrijp niet dat vele historici een levensgeschiedenis van Mohammed oplepelen die van A tot Z uit islamitische mythen wordt gehaald, maar dat ze kritisch zijn over iemand die, zich ergerend aan het feit dat er geen fatsoenlijk historisch onderzoek wordt gedaan, dan hier dan maar zelf een begin mee maakt.
Zelf vond ik heel interessant wat hij vertelde over de Arabische federati, soldaten in dienst van het Romeinse en Perzische leger en die dus ook de godsdiensten van die landen aanhangen. Deze federatie grijpen nadat het Romeinse en Perzische rijk zijn verzwakt hun kans om zelf aan de macht te komen. In de loop van de tijd arabiseren zij hun versie van het Romeinse christendom, waarin ook nog allerlei andere invloeden inzitten zoals natuurlijk Perzische. Dat verklaart heel goed waarom de islam zo duidelijk een soldatenreligie is. Ook verklaart dat waarom het aan de ene kant een versie is van het christendom, maar dat aan de andere kant veel Romeinse aanpassingen ongedaan worden gemaakt, zoals afschaffen van besnijdenis en polygamie, steniging etc. De islam voert dat er terug in, omdat dat aanwezig was in de semitische religie maar bij de Romeinen op verzet stuitte.

Historici zouden wetenschappelijk op zoek naar feiten moeten gaan, maar in het geval van religie hebben ze massaal een blinde vlek en durven ze de strijd niet aan met de geschiedvervalsing die door de religieuze machten in stand worden gehouden. Dat maakt het heel interessant voor mensen die vanuit hun passie en drang om meer te weten dan maar zelf op onderzoek uitgaan. Ik vind dat een prima skeptische houding.

Wel jammer is dat Tom Holland niet zo heel duidelijk is met bronvermeldingen. Het is toch meer als populair boek dan als wetenschappelijk boek bedoeld. Maar dat maakt mij niet zo uit. Ik vind zijn aanpak zo verfrissend dat ik dat er maar bijneem.