Leegloop van kerken zet flink door
Een op zeven Nederlanders atheïst
Lodewijk Dros, 13 april
God is terug in Nederland, stelde de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid vorig jaar. Maar de cijfers weerspreken dat.
De kerk is er voor anderen
De kerkelijke leegloop zet stevig door; nog maar vier op de tien Nederlanders hangen het traditionele christendom aan.
Dat staat in het onderzoek ’God in Nederland’ dat vandaag verschijnt. In Nederland is in tien jaar tijd zowel de Rooms-Katholieke Kerk als de Protestantse Kerk gekrompen – heel anders dan buiten West-Europa. Het atheïsme, dat volgens velen een kwijnend bestaan zou leiden, groeit: een op de zeven Nederlanders noemt zich atheïst.
Dat is een heel ander beeld dan de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid vorig jaar schetste. Die stelde dat de godsdienst terug is in Nederland. Het onderzoek ’God in Nederland’ levert onverwachte resultaten op. Zo veroorzaakte de met de NS Publieksprijs beloonde Nieuwe Bijbelvertaling – ruim 800.000 exemplaren verkocht – geen groter aantal mensen met een Bijbel in huis. Integendeel: dat daalde flink.
Bidden is juist ’in’: twee derde van de Nederlanders doet het, zelfs de ongelovigen.
Nederlanders hebben een merkwaardige verhouding tot kerken. Ze gaan er steeds minder heen, maar ze hechten wel belang aan de functie van het christendom – het is een moreel ankerpunt, voor anderen. Acht op de tien Nederlanders willen niet dat kerkgebouwen verdwijnen. Het is een zichtbare identiteitsdrager, en belangrijk bij geboorte, huwelijk en dood.
Voor de vierde keer is de religiositeit van Nederlanders onderzocht; de eerste keer was in 1966, met steeds dezelfde vragen. In 1996 kwam daar belangstelling voor spiritualiteit bij. Voor die individuele, op ervaring gestoelde en meestal buitenkerkelijke godsdienstigheid, bestaat een ’algemene ontvankelijkheid’, stellen de onderzoekers.
Een van de kenmerken van wat zij ’postmoderne spiritualiteit’ noemen, is dat die overal haar inhoud vandaan sprokkelt. Bijna driekwart van alle Nederlanders vindt dat je ’religie bijeen moet zoeken in de wijsheid van allerlei tradities en ideeën’.
