De Vries zei dat het humanisme geen probleem heeft met religies op zich. Een probleem onstaat pas als religies een aparte status gaat opeisen of allerlei seculiere en humanistische waarden niet respecteren. Als voorbeeld noemt ze:
Er zijn ministers die vinden dat onze samenleving zonder religieuze waarden en
normen tot desintegratie leidt. Er zijn ambtenaren die vinden dat hun religieuze overtuigingen zwaarder wegen dan gelijkheid voor de wet. Er zijn moslims en christenen die met een beroep op hun religie anderen discrimineren, die met een beroep op hun godsdienst de ongelijkheid tussen man en vrouw in stand houden en versterken. Er zijn stromingen in de islam die individuen niet toestaan afstand van de religie te nemen en daarmee de individuele vrijheid beknotten. Er zijn artsen die niet doorverwijzen naar een andere arts op het moment dat ze gewetenbezwaren hebben bij een terechte euthanasie-aanvraag. Er zijn ministers die hun eigen visie op leven en dood in de euthanasie en abortuswetgeving willen vastleggen en voor iedereen geldig verklaren, ook voor mensen die deze visie niet delen.
En er zijn cartoonisten en romanschrijvers die worden bedreigd vanwege hun religiekritische werk. Er is een Deense minister die dreigde niet tot secretaris-generaal van de NAVO benoemd te worden omdat Turkije excuses eist voor een cartoon in een Deense krant, een land met vrije pers.
Er is een VN-Mensenrechtenraad waar door een groep islamitische landen geprobeerd wordt het recht van individuele mensen ondergeschikt te maken aan het recht van religies. Er is een Paus die aangeeft dat condooms bijdragen tot de verspreiding van aids en daarmee tienduizenden mensenlevens op het spel zet. Het lukt ons in Nederland niet om met religies in een open dialoog te gaan over homoseksualiteit. Na acht jaar heeft zich behalve het Humanistisch Verbond geen enkele georganiseerde levensbeschouwing of religie zich willen committeren aan het project de Dialoog over homoseksualiteit religie, levensbeschouwing en ethiek.
Doel van het dialoogproject is homoseksualiteit ook binnen religies bespreek te maken. Het zijn deze Goden waaraan we niet graag overgeleverd zijn en het zijn deze Goden waartegen het Humanistisch Verbond zich verzet.
De Vries stelt dat verzet nodig is als de indruk wordt gewekt dat een samenleving zonder religie niet zinvol kan functioneren. Religies hebben geen monopolie op het gebied van moraal en zingeving. Het humanisme stelt bovendien principieel de gelijkheid van het individu centraal, ongeacht geslacht, geaardheid of levensovertuiging. Vrijheid van meningsuiting en levensbeschouwing is de basis voor een pluriforme samenleving en een democratie. Religies worden beschouwd als menselijke producten en mogen vrij worden bekritiseerd, zoals elke andere ideologie of overtuiging. Religie kan niet buiten het debat worden geplaatst. Dit laatste uitgangspunt staat voortdurend onder druk, mede door toedoen van de overheid.
Als gelovigen hun religies zodanig interpreteren dat ze botsen met de humanistische uitgangspunten, moet hier een tegengeluid tegen klinken om te voorkomen dat de seculiere democratie 'aan de goden wordt overgeleverd'.
Dat wil niet zeggen dat het een bekritiseren van religies vanzelfsprekend deel uitmaakt van het humanisme:
pluriformiteit is cruciaal in een democratische samenleving, en ook godsdiensten maken hiervan onderdeel uit. Alleen als religies een aparte status krijgen, verheven worden boven andere visies, of als mensen hun religie zo interpreteren dat voor ons fundamentele waarden zoals individuele vrijheid onder druk komen te staan, reageren we.
Het Humanistisch Verbond is ongodsdienstig en zal opkomen voor de belangen van ongodsdienstigen op het moment dat we menen dat dit nodig is, zegt Ineke de Vries. De suggestie dat het Humanistisch Verbond polarisatie in de hand werkt wijst ze af met het argument dat niemand over polarisatie spreekt als bijvoorbeeld politieke overtuigingen of het economisch liberalisme worden bekritiseerd.
De 'goden' die ter discussie dienen te worden gesteld zijn bovendien ook overdrachtelijke 'goden', ideeën die onaantastbaar de samenleving bepalen. Als voorbeeld wordt het concept van de 'economische groei' genoemd, dat de maatschappij regeert als een dogma waar alles voor moet worden geofferd. De prijs voor de eeuwige 'groei van de economie' is echter de uitbuiting van mens en milieu. Ook dit gaat tegen de humanistische grondbeginselen in; het welzijn van de mens en maatschappij moet boven ideologische opvattingen staan, en er niet aan ondergeschikt gemaakt worden.
http://www.humanistischverbond.nl/doc/a ... hendef.pdf
Ten eerste ben ik het niet met je eens dat ideologische opvattingen zijn ontstaan uit de behoefte aan het welzijn van een samenleving. Veel ideologische opvattingen zijn voortgekomen uit onderdrukkende systemen, en dienen dan ook meer de onderdrukking en de exploitatie. Daarom gaan religieuze opvattingen maar ook economische vaak tegen het welzijn van de mens in. Ze dienen alleen het welzijn van een heersende elite. Ze vermommen zich door hun slimme retoriek wel vaak als iets goed waar we zogenaamd allemaal van profiteren.