Edo Bouman Wednesday, November 7, 2007 at 13:35:07
> organisatie: news4all
> onderwerp: Vragen voor artikel
> commentaar:
Dag Els,
>
> Tijdens 1 van mijn zoektochten op het web kwam ik langs jullie
> website en vind het een boeiend initiatief. Ik ben zelf journalist
> voor de binnenkort online gaane website http://www.news4all.net/ en schrijf een
> stukje over (opkomend) atheïsme in nederland. Met betrekking op dit
artikel zou ik je wat vragen willen voorleggen:
>
> 1)Met jullie site willen jullie “een tegenwicht kunnen bieden tegen
> de opmars van de religie” Om wat voor uitingen van religie denken
> jullie dan, alleen op het gebied van moraal en regelgeving? 2)Aan
> wat voor soort maatregelen storen jullie je als het gaat om
> “religieuze politiek” uit Den Haag? 3) Zouden jullie een
> atheïstische politieke partij willen oprichten, en zo ja, wat zouden
> de doelstellingen van zo’n partij kunnen zijn; 4)Hoe zijn de
> reacties op jullie initiatief tot nu toe?
>
> Bedankt voor je tijd en reactie,
>
> Edo Bouman
Wat je vragen betreft: ik ben dus nog bezig met het kiezen van een precieze
vorm en functie voor de website. Het is de bedoeling dat het een platform
wordt waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en om mensen op de hoogte te
stellen van elkaars bezigheden, actualiteiten en allerlei initiatieven.
Daarvoor wordt dus een netwerk opgericht waar mensen zich voor kunnen
opgeven, en er komt natuurlijk een nieuwsbrief.
Het de bedoeling met een aantal gelijkgestemden samen te komen en
eens te zien wat we 'gezamenlijk' kunnen ondernemen, ervan uitgaand
dat 'atheïst' niet echt een kenmerk is, maar meer een verzamelnaam voor alle
mogelijke mensen, die hun leven op de meest uiteenlopende manier kunnen
invullen, over het hele spectrum van links tot rechts, van 'nihilisten' tot
gedreven ideologen.
Niet iedereen zal behoefte hebben aan een soort 'atheïstisch front',
maar er zijn toch veel mensen die zo'n front juist
missen, omdat je als individu nauwelijks weerwoord hebt tegen
de 'missiedrang' van diverse georganiseerde religies. Dankzij het feit dat
godsdiensten zijn georganiseerd en gewoonlijk veel geld achter zich hebben,
krijgen religieuze instellingen vaak veel voor elkaar, zelfs als ze een
minderheid vormen, terwijl atheïsten en humanisten, die aanzienlijk in getal
zijn, eigenlijk nauwelijks zichtbaar zijn. Dat is logisch, omdat ze niet
opereren vanuit één basisidee, maar allemaal hun eigen wereldbeeld invullen,
en ook niet anders willen. Maar je moet toch iets van 'gezamenlijke waarden'
formuleren wil je die vrijheid om een individu te kunnen zijn behouden.
Hiervoor wil ik dus, samen met enkele anderen, een vorm voor proberen te
bedenken en deze in de praktijk gaan brengen.
Nu wat de vragen betreft;
1) Met jullie site willen jullie “een tegenwicht kunnen bieden tegen de
opmars van de religie” Om wat voor uitingen van religie denken jullie dan,
alleen op het gebied van moraal en regelgeving?
Ten eerste:
* Door een beroep te doen op religie kunnen de mensenrechten worden genegeerd.
Met 'een tegenwicht tegen religie' denk ik aan verschillende aanspraken die
religieuzen maken die tegen onze moderneverworvenheden ingaan. Dat is
bijvoorbeeld vrijemeningsuiting als het religie betreft; het is belangrijk om
ideeën en de effecten van gedrag vrij te kunnen bespreken, maar de
godsdiensten proberen hun ideologie aan het openbare, kritische debat te
onttrekken. Er wordt vaak geheel misplaatst 'respect' voor de godsdienst
opgeëist, en wel een vorm van respect die niet geldt voor bijvoor seculiere
beeld politieke ideeën of niet-religieuze maatschappelijke organisaties.
* Religieus fundamentalisme sabotteert de ontwikkeling van allerlei ethisch-maatschappelijke vraagstukken.
Een tweede punt is de invloed van religies op het verloop van vele
maatschappelijke ontwikkelingen die maar niet van de grond komen omdat
bepaalde groepen een duidelijke regeling voortdurend op grond van hun geloof
torpederen. Een discussie over die zaken is heel belangrijk, maar hij moet
wel over reéle aspecten worden gevoerd, en niet worden tegengehouden op grond
van vermoedelijke eisen van een grootheid waarvan men niet eens de moeite wil
nemen om het bestaan ervan te bewijzen.
Denk daarbij aan uiteenlopende onderwerpen als euthanasie, abortus,
genetische manipulatie, rechten van homo's, vrouwen en andere
zogenaamde 'minderheden'. Ook de geldigheid van mensenrechten is voortdurend
in het geding, bijvoorbeeld via een partij als de SGP die vrouwen uit
bestuursfuncties wil weren, de EO (n.b. een publieke omroeporganisatie) die
homo's weert, en nu bijvoorbeeld weer een actie van de Christen Unie, waar
een proefbalonnetje wordt opgeworpen om homo's te kunnen weren.
Dit zijn allemaal issues waarover je weliswaar kan discussiëren, maar die
niet eeuwig hoeven te slepen. Gelovigen zijn echter in staat besluitvorming
eeuwig te remmen, waardoor mensen die niet geloven zaken niet kunnen
afwikkelen of verbeteren.
Wat vrouwen betreft nog een voorbeeld, officieel hebben vrouwen hier
natuurlijk alle rechten, maar op dit moment is er in het westen een subwereld
met sharia-rechtspraak aan het ontstaan, waarbij vrouwen werkelijk geen
rechten hebben, maar worden onderworpen aan de islam. Hiervoor wordt misbruik
gemaakt van westerse rechten en vrijheden. Er is enorm veel onwil om dit in
het openbare debat aan de kaak te stellen, omdat het een religie betreft, en
men laat dit liever woekeren tot het onbeheersbaar is geworden.
Seculiere samenleving wordt ondermijnd
Punt nummer drie is het waarborgen van de seculiere samenleving, door erop
toe te zien dat de overheid niet de verspreiding van bepaalde religieuze
ideeën bevordert, door religieuze instellingen te financieren of religieus
onderwijs toe te staan. Religieus onderwijs kan heel beperkend zijn. Sommige
scholen onthouden aan kinderen kennis over de evolutieleer, maar wel wordt
een irrationele levenshouding bevorderd die het geloof in het
bovennatuurlijke toelaat, of zelfs het idee dat het eigen geloof goed is,
terwijl dat van anderen fout of gevaarlijk is. Islamitisch onderwijs richt
zich al bij jonge kinderen op het aanleren van een apartheidssysteem, waarbij
meisjes leren hun lichaam te bedekken en mannen te gehoorzamen. Dat zijn
misschien excessen, maar het is iets wat niet moet worden geaccepteerd. Het
zijn geen dingen die plaats horen te vinden op scholen. Kinderen die in een
ontwikkelingsfase zijn moeten kennis leren waar ze wat aan hebben, de school
is niet te plaats om ideeën in te planten die de kloof tussen de
verschillende groepen in de maatschappij bevordert.
Het geloof is geen zaak van de overheid, maar van de eigen groep.
Onkritische houding tegenover irrationele ideeën wordt beschermd op grond van vrijheid van religie, waardoor misleiding en bedrog niet kan worden aangepakt.
Een vierde onderwerp is de vrolijke verspreiding van irrationeel
gedachtengoed, waarop ontelbare mensen voortdurend aanspraken proberen te
maken, en waarvan het weerleggen heel gevoelig ligt, zelfs als de gevolgen
van de verspreiding ervan heel negatief kunnen zijn. Zulke ideeën worden
natuurlijk vanuit de bekende religies verspreid, maar ik denk ook aan
pseudowetenschap, New Age, allerlei zogenaamde alternatieve therapieën,
magisch denken, sektevorming en ga maar door.
Dit lijkt op zich niet altijd schadelijk, hoewel het natuurlijk vaak neerkomt
op grove oplichterij. In bepaalde gevallen kan het zelfs heel nadelig
uitpakken voor medische patiënten die beter van de reguliere medische zorg
gebruik zouden kunnen maken.
Er gaat enorm veel geld om in deze wereld. Dat is niet echt een reden om er
tegen op te treden. Maar wel is het volgens mij heel belangrijk dat mensen
weerbaar zijn, dat ze weten wanneer iets waar is of niet, hoe ze goede ideeën
van slechte kunnen onderscheiden. Met andere woorden: het is belangrijk dat
mensen alle informatie krijgen die ze nodig hebben, en dat ze weten hoe ze
bedrog en magisch denken kunnen onderscheiden van de realiteit. Iedereen mag
kiezen waarvoor hij wil, maar wel op basis van eerlijke informatie.
In plaats van hiertegen op te treden wordt vanuit een vaag begrip van post-
modernisme de ene waarheid gelijkgerelativeerd aan de andere, zodat het
consulteren van paranormale hulpverleners en luchthandelaren als gewoon een
andere, even geldige zienswijze wordt verdedigd, in plaats van bedrog,
oplichterij en misbruik van goedgelovigheid en onwetendheid aan de kaak te
stellen.
Bovendien worden dezelfde irrationele en misleidende, manipulatieve methodes
waarvan pseudowetenschappers en paranormale dienstverleners zich bedienen ook
gebruikt door machtigere instanties, die ze toepassen om mensen ten onrechte
tot een bepaald standpunt over te halen, bijvoorbeeld om landen als Irak of
Afghanistan binnen te vallen. Het is dan handig om te weten van welke vormen
van bedrog en manipulatie mensen zich kunnen bedienen om het te herkennen, en
hoe je kan weten of er sprake is van integere informatie of dat er bedrog in
het spel is.
Dit slaat niet direct op religie, maar wel op dezelfde achterliggende
mechanismes die ook religieuze waanideeën mogelijk maken.
2) Aan wat voor soort maatregelen storen jullie je als het gaat
om “religieuze politiek” uit Den Haag?
Op dit moment stoor ik me bijzonder aan opeenvolgende 'betuttelende'
maatregelen, zoals kabinetsleden die niet meer zelf mogen weten wat ze op hun
weglog schrijen, het verbieden van paddo's, allerlei veiligheidsvoorschriften,
schoolmeisjes die worden terechtgewezen als ze zich 'te sexy' en westers
kleden etc. etc. De overheid bemoeit zich veel te veel met wat mensen doen en
denken, daar hebben ze helemaal niets mee te maken. Dat vind ik
een 'religieus' trekje van de overheid, die steeds meer als een godsdienst
probeert te beschikken over onze lichaam, leven een geest.
Treurig vind ik het dat de blasfemiewet is gehandhaafd in plaats van
pontificaal verwijderd, zonder dat ik hierover veel ophef vanuit de politiek
heb opgemerkt.
Ergelijk vind ik ook een idee dat onlangs binnen de PvdA werd geopperd om
zich te gaan bemoeien met de inhoud van de islam. Bijna alle politieke
partijen schijnen van mening te zijn dat je niet kritisch moet zijn over de
islam. Maar in plaats van moslims uit te leggen wat vrijheid van
meningsuiting inhoudt, wil men nu moslims betuttelen en ze vertellen hoe
ze 'een goede moslim' moeten zijn. Hoezo moet een seculiere arbeiderspartij
zich gaan bemoeien met de inhoud van een godsdienst?
Ik schreef hier onlangs een reactie op, omdat ik soms getroffen ben door de
manier waarop de politici tonen onbekend te zijn met de achtergrond van onze
politieke en maatschappelijke structuren, ik geef er toch maar even een link
naar.
http://www.atheisme.eu/nl/entry/56/wout ... k_en_staat
Ook storend vind ik hoe men zich in de politiek in allerlei bochten wringt om
alleen maar islamitische misstanden aan te pakken als hier voortdurend
bezwerend de formule bij wordt herhaald dat het 'niet islamitisch'is.
Eremoord, vrouwenbesnijdenis, vrouwenmishandeling, discriminatie, geweld tegen afvalligen, de genocide op de
Armeniërs en Assyriërs, en ga maar door, het is allemaal 'niet islamitisch'.
Politici zijn zo bang voor de woede van moslims dat ze misstanden alleen
durven aan te pakken door erbij te zeggen dat het 'niet islamitisch' is.
De politiek neemt de islam in bescherming, maar het oplossen van
onvermijdelijke conflicten wordt helemaal aan de burgers overgelaten, die
vervolgens het stempel 'racist' of 'xenofoob' krijgen opgeplakt, omdat ze
niet willen toezien hoe hier een scheiding wordt aangebracht tussen de
geslachten, en kritisch zijn tegenover mensen die weigeren zich in andere culturen te verdiepen en onze taal niet willen leren. Ze worden vreemden in hun eigen wijken, maar ze
krijgen de zwarte piet als ze vluchten voor de afwijzende islamitische
cultuur.
Ik vind het dus ook bijzonder onverstandig dat er geen accuut halt wordt
toegeroepen aan islamitische importhuwelijken, en dat de politiek zich
beroept op de onmogelijkheid hiervan wegens 'discriminatie'.
Tegelijk is men wel open over zwakke plekken van onze eigen cultuur. De
westerse consumptiemaatschappij, imperialistisch kapitalisme,
milieuverontreiniging, zwarte bladzijden in de geschiedenis, dat is allemaal
bespreekbaar. Deze tegenstelling in behandeling is op den duur niet te
handhaven, we kunnen niet het westen de schuld blijven geven van alle
problemen in de wereld maar de islam onophoudelijk vrijpleiten. Politici
moeten dit gaan begrijpen, in plaats van zich op te sluiten in hun ivoren
torens.
3) Zouden jullie een atheïstische politieke partij willen oprichten, en zo
ja, wat zouden de doelstellingen van zo’n partij kunnen zijn;
Zelf wil ik dat niet. Ik vind het zelf interessanter om mensen te verenigen,
om een platform te genereren van waaruit mensen kunnen denken over een
maatschappijbeeld zonder goden en te reageren op de ontwikkelingen. Ik wil in
eerste instantie zowiezo dat er iets is als een aanwijsbare, moderne, niet-
religieuze levensvisie. Natuurlijk zijn de meeste visies in onze cultuur niet
meer religieus, maar ik zou graag zien dat dit concreet werd, om te kunnen
reageren op religieuze opvattingen die remmend en regressief zijn. Dat is
volgens mij beter mogelijk als je je goed realiseert wat het verschil is
tussen een humanistische of seculiere visie en een op een regressieve religie
gebaseerde visie. Door jezelf te profileren kun je misschien ook meer
aandacht krijgen voor je wereldbeeld.
Op die manier kun je vervolgens deelnemen aan de ontwikkelingen en
opvattingen in de maatschappij, en ook invloed uitoefenen op de politiek.
Een globale politieke doelstelling heb ik wel: zorgen dat de maatschappij
ruimte biedt aan alle verschillende meningen, dat het openbare discours zo
divers mogelijk is en dat alle stemmen gehoord kunnen worden. Mensen zoveel
mogelijk met elkaar laten samenleven in plaats van ze vast te prikken in een hokje. Streven
naar een samenleving die zo gunstig mogelijk is voor zoveel mogelijk mensen,
en geen mensen tussen de wal en het schip laat vallen. Indiviudele talenten
moeten zoveel mogelijk ontwikkeld en benut worden, individuele behoeftes
moeten worden erkend. De mens heeft veel capaciteiten om het leven zo
aangenaam mogelijk te maken. Laten we die capaciteiten ontwikkelen en
benutten en inzetten voor het welzijn van iedereen, in plaats van voor
enkelen of alleen de eigen groep.
Het is een van mijn wensen om de geschiedenis van de seculiere maatschappij en
het humanisme weer eens op de voorgrond te plaatsen. Het is belangrijk om je
geschiedenis te kennen. Over een periode van eeuwen is het gelukt
mensenrechten voor iedereen te formuleren en vooroordelen en discriminatie zo
goed mogelijk naar de achtergrond terug te dringen. Het zou jammer en
bovendien waarschijnlijk onomkeerbaar zijn als mensen niet meer op de hoogte
zijn van de oorzaken van deze ontwikkelingen, en bereid zijn ze weer op te
geven omdat de situatie waaruit wij ons ontworsteld hebben nu opeens wordt
gezien als 'andere, gelijkwaardige mogelijkheid'.
Hier is een atheistische beweging die wel streeft naar het oprichten van een politieke partij.
http://www.atheistischebeweging.nl/
4) Hoe zijn de reacties op jullie initiatief tot nu toe?
Er zijn nog niet veel reacties, maar ik zit dan ook nog in een opbouwfase en
heb zelf nog geen publiciteit gemaakt of contacten gelegd. Maar veel mensen
zijn toch enthousiast, het valt me zelfs mee dat er niet eens zo afwijzend op
de betiteling 'atheist' wordt gereageerd. Ik had gedacht dat mensen met deze
benaming niet zouden willen worden geassocieerd, maar het is kennelijk
helemaal niet zo beladen als sommigen doen geloven.
Er zijn desondanks mensen die het een 'negatieve' term vinden, die je distantieert van een inhoud. Ze zoeken een benaming die wel een
positieve inhoud uitstraalt, zoals vrijdenker of bright. Maar alles bij
elkaar heb ik de indruk dat er toch veel mensen zijn die zich achter een
atheïstisch initiatief scharen, en blij zijn met mensen die het op
zich nemen om een structuur op te zetten.
Wel, nogmaals bedankt voor je vragen. Mocht je zelf atheïst zijn, dan kun je
inmiddels aanmelden bij het Netwerk en abonneren op de nieuwsbrief, die
zojuist online zijn geplaatst.
Met vriendelijke groet,
Els Geuzebroek
http://www.atheisme.eu/nl