Atheistische spreekwoord: "Aan de Goden zijn overgeleve

[Harry Flugelman]

"Paarlen voor de zwijnen gooien" is een van de vele spreekwoorden met een bijbelse of christelijke achtergrond.

Volgens mij is "aan de Goden zijn overgeleverd" (vogelvrij zijn verklaard) een atheistisch spreekwoord.

[Esther]

Ik denk het niet. Een atheist kan immers nooit aan de goden zijn overgeleverd. Als het een atheistisch spreekwoord zou zijn dan zou het wel "aan de gelovigen zijn overgeleverd" heten.

Ik heb in oude spreekwoordenboeken gekeken en daar stond "aan de goden zijn overgeleverd" niet in. Wel stond er "aan de heidenen zijn overgeleverd" en "aan de joden zijn overgeleverd". Deze zijn volgens dat spreekwoordenboek gebaseerd op de bijbel.

[Els]

Het klinkt mij ook meer in de oren als religieus fatalisme. God bepaalt het lot van iedere mens, dus dit kun je door eigen initiatief niet veranderen. Hoe je je ook inspant, alle wegen leiden naar dat vastgestelde lot.

[Esther]

"Goden" wijst er volgens mij op dat niet de christelijke god bedoeld wordt. Ik zie een verband met "aan de heidenen zijn overgeleverd" als daarmee voor-christelijke polytheïstische religies worden bedoeld (bv de religies van de Grieken, Kelten en Germanen).

[Els]

Inderdaad, een christen zou natuurlijk moeten zeggen 'aan god overgeleverd'. Gods wegen zijn ondoorgrondelijk, of zoiets.
De polytheïstische Romeinen en Grieken kenden een lotsgodin, aan wie iedereen, zelfs de andere goden, waren onderworpen. Maar het kan ook best dat deze uitdrukking een literaire, dus niet religieuze achtergrond heeft, die verwijst naar deze opvatting.