Atheisme, een wereldbeeld zonder goden. Alles over waarom we een wereld nodig hebben gebaseerd op secularisme, humanisme, rationalisme en vrije kritiek.
Lees de doelstellingen. Suggesties en kritiek kunnen hier ook worden geplaatst.
Vrijdag 02 Juli 2010 at 12:29 am - Categorie: maatschappij
De recente “Goden en Politiek” conferentie in Kopenhagen heeft de volgende verklaring aangenomen over Religie in het Openbare Leven. De conferentie was de eerste Europese ontmoeting van Atheist Alliance International en werd mede georganiseerd door AAI en de Deense Atheist Society.
Tekst van de verklaring
Wij, deelnemers aan de Wereld Atheïstische Conferentie: Goden en Politiek, gehouden in Kopenhagen 18-20 juni 2010, verklaren hierbij het volgende:
Wij erkennen het onbeperkte recht op vrijheid van geweten, godsdienst en overtuiging, en dat de vrijheid om je godsdienst uit te oefenen slechts moet worden beperkt door de noodzaak om de rechten van anderen te respecteren.
Wij zijn van mening dat politieke besluiten moeten worden gebaseerd op bewijs en rede, en niet op dogma's.
Lees verder
GODLESSNESS and secularism led to Nazism, Stalinism, mass murder and abortion, according to Anthony Fisher, the new bishop of Parramatta, who has used his inaugural Easter message to launch a scathing attack on atheism, while ignoring the sex abuse scandals besieging the Catholic Church worldwide.
[...]
''Nazism, Stalinism, Pol-Pottery, mass murder and broken relationships: all promoted by state-imposed atheism or culture-insinuated secularism.''
Het is de vraag of deze hatespeech het ongeloof erg veel schade berokkent. Het zou ook best kunnen dat de kerk alleen maar zichzelf nog onmogelijker maakt met dit soort primitieve demoniseringstactieken en lastercampagnes.
Dit soort acties roept altijd reacties op, dus daar gaat ie weer. Hoe zat het met de kerk in de afgelopen eeuw? De werkelijkheid blijkt te zijn dat de kerk in de strijd tegen zijn 'vijanden' altijd op zoek is naar bondgenoten om het vuile werk op te knappen.
Lees verder
Vrijdag 20 November 2009 at 6:25 pm - Categorie: opinie
Bij deze mijn antwoorden op de vragen van een paar scholieren die een onderzoek deden naar het atheïsme en de atheïstische levenshouding door een aantal atheïsten te interviewen.
1. Hoe kan het dat atheïsme me de laatste jaren zo erg toeneemt?
The greatest show on earth: de bewijzen voor evolutie, het antwoord op creationistische propaganda dat er voor evolutie geen bewijs zou zijn.
Ik weet niet of het toeneemt, ik houd dat niet bij. Het is wel zo dat veel atheïsten zich meer in het openbaar profileren, omdat bepaalde groepen religieuzen zich op de voorgrond dringen en veel ruimte en privileges opeisen. Vanuit religieuze hoek worden vaak het atheïsme, de seculiere maatschappij en de mensenrechten aangevallen. Onlangs zei de paus nog dat het grootste gevaar van deze tijd de seculiere samenleving is. De vrijemeningsuiting wordt vaak veroordeeld als deze zich tegen de religie richt. Aan de andere kant claimen diverse religieuze groepen op grond van 'vrijheid van religie' het recht te mogen discrimineren. Vanwege deze tegenstrijdigheden en om zichzelf te rechtvaardigen zijn er nu diverse atheïsten opgestaan om het ongeloof en de seculiere maatschappij te verdedigen.
Lees verder
Maandag 03 Augustus 2009 at 10:59 am - Categorie: maatschappij
Het mensenrechtencomité van de Verenigde Naties vraagt Nederland het euthanasiebeleid te herzien. Euthanasie wordt door de commissie geassocieerd met de doodstraf en moet daarom om misbruik te voorkomen worden getoetst door een rechter. De doodstraf is niet terug te draaien, is het argument, net zoals euthanasie.
Natuurlijk is een arts beter in staat dan een rechter om te bepalen of iemands lijden ondraaglijk en uitzichtloos is. Maar het belangrijkste is dat mensen zelf willen bepalen of ze euthanasie een menswaardige oplossing vinden voor ondraaglijk en uitzichtloos lijden. De nadruk in de kritiek wordt gelegd op vermeende wilsonbekwaamheid. Het wordt voorgesteld alsof dementerende ouderen worden gelokt in een fuik van hun kinderen en zorgverleners. Maar het euthanasiebeleid wordt ontwikkeld door de betrokkenen zelf, namelijk de Nederlanders, op een moment dat zij niet wilsonbekwaam zijn maar heel goed weten waar het over gaat. Wij nemen zelf deel aan de discussie en vormgeving van onze eigen euthanasiewet, die er komt op grond van onze eigen wens om op een menswaardige manier het leven te kunnen beëindigen, als zulke omstandigheden zich zouden aandienen. Waar we naar streven is dus een wet die iedereen op zichzelf zou willen toepassen.
Lees verder
Dinsdag 31 Maart 2009 at 1:19 pm - Categorie: maatschappij
Zaterdagochtend 28 maart organiseerde De Vrije Gedachte, op initiatief van Frans van Dongen van de Atheïstische Beweging, in het Humanitasgebouw in Rotterdam een discussiedag over de vraag of de tijd rijp was om een atheïstische politieke partij op te richten. De discussie werd geleid door Anton van Hooff. Frans van Dongen pleit voor het oprichten van een atheïstische partij vanwege de de oprukkende invloed van religies in de politiek en is op zoek naar medestanders die bereid zijn zo'n initiatief van de grond te brengen. Blijkbaar betreft het een gevoelig initiatief, en de dag werd dan ook mede ingeleid door twee tegenstanders van een politieke partij in naam van het atheïsme. Lex Hagenaars, voorzitter van De Vrije Gedachte, en Sarah Strous, die een seculiere lobby in oprichting vertegenwoordigt, schetsten de valkuilen waar een atheïstische politieke partij mee te maken zal krijgen.
Lees verder
Zondag 22 Maart 2009 at 3:47 pm - Categorie: religie
Omdat de kerk niets doet tegen het geloof in de duivel worden in Nigeria door bisschoppen mensen tot heks bestempeld.
Tijdens zijn bezoek aan Angola riep de paus op tot evangelisatie om de bevolking te behoeden voor de gevolgen van tovenarij en hekserij. Straatkinderen en ouderen zijn in Angola het slachtoffer van de angst voor boze geesten en magische krachten. Volgens de paus zal het aanvaarden van het christendom deze problemen kunnen oplossen. Het is niet duidelijk hóe het christendom mensen zal beschermen tegen het geloof in geesten en duiveluitdrijvingen. Het is niet zo dat de kerk het bestaan van geesten en kwade krachten ontkent. De kerk verspreidt zelf actief het geloof in de duivel en het kwaad. In het westen is aan de heksenjacht door de inquisitie een eind gekomen door de opkomst van rationele en humanistische bewegingen. Maar de kerk heeft nog altijd officiële duiveluitdrijvers in dienst, die de 'kwade geesten' uit 'bezetenen' drijven. Hierbij wordt gebruik gemaakt van voorwerpen die op magische wijze de macht van een demoon onschadelijk zou maken, zoals wijwater, kruisbeeld en het rituale Romanum, een gebedenboek dat de functie heeft van een boek met toverspreuken.
Lees verder
Zondag 15 Maart 2009 at 5:13 pm - Categorie: maatschappij
Is de populariteit van Wicca door het atheïsme toegenomen?
Op Rknieuws.net stelde Mark van de Voorde dat de atheïstische slogan Er is waarschijnlijk geen god de opkomst van bijgeloof in de hand werkt. Waarschijnlijk zou leugenachtig zijn gekozen en werkt twijfel in de hand. Ik wil Van de Voorde tegemoet komen in de zin dat het inderdaad 100 % zeker is dat er geen goden en kabouters bestaan. Oneens ben ik het echter met zijn stelling dat een halve eeuw 'atheïstische propaganda' weliswaar heeft geleid tot leegloop van de kerk, maar niet tot meer atheïsme; volgens Van de Voorde zouden juist esoterie en bijgeloof toenemen.
Natuurlijk klopt deze redenering niet. De opkomst van vage New Age-bewegingen en astro-tv zijn niet het gevolg van 'atheïstische propaganda', maar van de geseculariseerde samenleving en de tanende macht van de onderdrukkende kerk. Zolang de kerk kon heersen, was het mogelijk alle andersdenkenden te onderdrukken. Gedurende een lange periode is het mogelijk geweest waarzeggers en heksen monddood te maken of om het leven te brengen, evenals mensen met een afwijkende vorm van het christelijk geloof. Na de middeleeuwen kwamen weliswaar langzaam het humanistische denken en een vrijdenkersbeweging op gang, maar de eerste woordvoerders van deze stroming waren hun leven nog helemaal niet zeker. Blasfemie was een serieus vergrijp, en het verbod erop bracht zowel godsdienstcritici, ketters, andersgelovigen als wetenschappers tot zwijgen. De relatie tussen de opkomst van het atheïsme en de New Age is dan ook een andere.
Lees verder
Vrijdag 20 Februari 2009 at 4:09 pm - Categorie: maatschappij
Op 28 maart organiseert De Vrije Gedachte een bijeenkomst in Rotterdam waar wordt gebrainstormd over de vraag of er een atheïstische politieke partij nodig is. Initiatiefnemer is Frans van Dongen van de Atheïstische Beweging. Hij zal dan spreken over het belang van een seculiere partij. Verdere sprekers zijn Sarah Strous over een politieke lobby, en Lex Hagenaars van De Vrije Gedachte.
Veel mensen worden de laatste jaren kriegelig van de manier waarop religie zich naar voren dringt. De neiging om tegen de scheiding van kerk en staat in religieuze politiek acceptabel te maken is hierbij het grootste struikelblok. Grote, invloedrijke bewegingen propageren zelfs openlijk het afschaffen van de seculiere democratie en het invoeren van een theocratisch stelsel, met alle gevolgen voor de mensenrechten van dien. Bush was een pion van deze beweging. Nederland wordt op het moment medegeregeerd door zo'n theocratische partij, de ChristenUnie, en ook dat blijft niet onopgemerkt. Men lijkt soms de klok op wetenschappelijk, ethisch en maatschappelijk gebied te willen terugdraaien.
Niet alleen ongelovigen storen zich aan de vaak wereldvreemde groeperingen aan wie de vooruitgang voorbij lijkt te zijn gegaan. Ook vele gelovigen zijn zich bewust van het belang van een seculiere overheid, die neutraal is en geen groeperingen bevoordeelt of benadeelt op basis van hun wereldbeschouwing en levensstijl. Maar atheïsten en humanisten missen in het openbare discours de 'atheïstische stem'. In de politiek lijkt de religieuze lobby hierdoor op een glansrijke overwinning af te stevenen. Religie wordt op allerlei manieren gesteund en zichtbaar gemaakt. Religieuze discriminatie wordt steeds vaker gesteund en verdedigd.
Lees verder
De strategie waarmee creationisten hun visie aan de man brengen berust in essentie op drie soorten argumenten, die makkelijk zijn door te prikken als je ze herkent: 1) retorische argumentatie die geen feitelijke basis heeeft (type I), 2) het verdraaien of ontkennen van wetenschappelijke feiten (type II), 3) een wetenschappelijke status van het creationisme suggereren (type III). Omdat in het darwinjaar flink veel aandacht lijkt te worden besteed aan het creationisme, is het een goed idee dit te demonstreren aan de hand van het gesprek met de creationistische catastrofist, geoloog en bioloog Tom Zoutewelle tijdens de uitzending waarmee Andries Knevel het darwinjaar bij de EO opende.
De evolutieleer verklaart het bestaan van de soorten vanuit de werking van de natuur zelf; volgens creationistische opvattingen wordt de evolutie gestuurd door een onzichtbare hand. De evolutieleer baseert zich daarbij op tastbare biologische feiten en fossiele vondsten, terwijl theorieën die stellen dat de hand van god schuilt in het bestaan van het leven het volledig moeten doen met retorische argumenten. Dit zijn bewijzen die hun kracht ontlenen aan de welsprekendheid van de brenger van de boodschap, zonder hiervoor tastbaar bewijs te leveren.
Lees verder
Woensdag 03 December 2008 at 8:26 pm - Categorie: wetenschap
De grootste vrijdenker van de hele islam was misschien Abu Bakr Muhammad b. Zakariya al-Razi (865-952), in het middeleeuwse Europa bekend als Rhazes (ook Razis of Chaucer), waar zijn prestige en autoriteit tot aan de 17e eeuw onaangetast bleef. Meyerhof noemt hem ook de 'grootste arts van de islamitische wereld en een van de grootste artsen aller tijden'; terwijl hij voor Gabrieli de grootste rationalistische 'agnost' van de middeleeuwen was, zowel in Europa als in het oosten. Al-Razi kwam oorspronkelijk uit Rayy (bij Teheran), waar hij wiskunde, filosofie, astronomie, literatuur en misschien ook alchemie studeerde. Het is mogelijk dat Al- Razi studeerde bij een vage figuur, de vrijdenker Eranshahri, die, volgens al-Biruni, 'in geen enkele van de op dat moment bestaande godsdiensten geloofde, maar hij was de enige die geloofde in een godsdienst die hij zelf had verzonnen, en die hij probeerde te verspreiden.' Eranshahri zou op deze manier invloed hebben uitgeoefend op al-Razi's soortgelijke afwijzing, zoals we zullen zien, van alle godsdiensten. In Bagdad studeerde al-Razi medicijnen. Bagdad was in deze tijd een belangrijk centrum van geleerdheid, en al-Razi had toegang tot bibliotheken en goed uitgeruste ziekenhuizen, waarvan hij er later een zou leiden.
Lees verder
Zondag 30 November 2008 at 7:33 pm - Categorie: maatschappij
In het Reformatorisch Dagblad staat een artikel naar aanleiding van een boek van de Amerikaanse journalist Chris Hedges met de titel ”Ik geloof niet in atheïsten”. In het boek wordt het atheïsme bekritiseerd. Dat kan geen kwaad. Maar een aantal punten trekken de aandacht. Er lijken een aantal aannames over atheïsten en hun 'geloof' gemeengoed te worden die nodig moeten worden rechtgezet, om te voorkomen dat de discussie verzandt in holle verwijten die afleiden van wat er werkelijk ter discussie moet worden gesteld, namelijk: religie als bron van conflicten en geweld.
Een opmerkelijk retorisch gebruik in religieuze kringen is om kritiek die het eigen geloof ten deel valt van de inhoud te doen en de woorden terug te kaatsen onder het motto 'wat je zegt ben je zelf'. Met deze strategie stelt men mogelijk zichzelf gerust, maar de kritiek is er niet mee weerlegd. Zo is in de bespreking te lezen:
In zijn boek, in de pers een klaroenstoot genoemd, polemiseert Chris Hedges tegen de „nieuwe atheïsten” als Richard Dawkins en Christopher Hitchens. Hedges schrijft dat deze profeten van het atheïsme een eigen vorm van fundamentalisme hebben geschapen, met nieuwe ideeën over onze morele superioriteit en de almacht van de menselijke rede.
De suggestie dat volgens atheïsten de rede 'almachtig' is, is een weerkaatsing van de kritiek op religies waarin het geloof in een 'almacht' centraal staat. Atheïsten hebben geen binding met het concept van 'almacht'. De rede maakt een betrouwbaardere kijk op de realiteit mogelijk dan de klakkeloze aanvaarding van de openbaring van een almacht, maar is niet 'almachtig'.
Lees verder
Zaterdag 01 November 2008 at 03:15 am - Categorie: maatschappij
Khalid Sohail, een voormalige orthodoxe moslim uit Pakistan, schreef in zijn autobiografie From Islam to Secular Humanism: A Spiritual Journey hoe en waarom hij afstand deed van het geloof. Hij is nu voorstander van een seculiere, humanistische maatschappij.
Sohails eerste twijfels aan de religie begonnen te rijzen tijdens het volgen van een wetenschappelijke studie. Hij meende aanvankelijk dat mensen verkeerde opvattingen over hun religie hadden. Maar toen tijdens de regering van Zulfiqar Ali Bhutto Pakistan langzaam begon te veranderen in een fundamentalistische staat, zag hij dat religie ook gevaarlijk kan zijn. Hij besloot naar het westen te emigreren.
Sinds zijn boek is gepubliceerd werd hij vaak aangesproken en uitgenodigd door moslims die hem vertelden dat ze eigenlijk niet langer geloofden, maar dat ze dit onder de sociale druk van hun familie of omgeving niet naar buiten durven te brengen. Ze vrezen vooroordelen, geweld en achtervolging. Sohail was ontdaan dat zelfs in een vrij land als Canada nog zoveel mensen waren die zich onder druk van een religie niet vrij durfden te uiten. Hij moedigt iedereen zoveel mogelijk aan zich aan te sluiten bij vrijdenkersverenigingen. Het bleek dat veel moslims in Canada voor ze zijn boek hadden gelezen niet eens wisten dat er humanisten bestaan.
Lees verder
Woensdag 22 Oktober 2008 at 02:02 am - Categorie: religieDe Vrije Gedachte organiseert jaarlijks onder de naam Anton Constandse Lezing een lezing door een bekende gastspreker waarin het gedachtegoed van de vrijdenkersvereniging centraal staat. Dit jaar op 13 september was Paul Cliteur de gastspreker. In de Waalse Kerk in Haarlem droeg hij de lezing Het seculier perspectief voor, over de inhoud van zijn op handen zijnde boek, dat als The Secular Outlook het licht zal zien. Hierin staat het belang van de vrijheid van kritiek centraal, en met name de vrije kritiek op religie. Het belang dat religie voor heel veel mensen heeft, wordt door iedereen erkend, en de vrijheid van religie is dan ook een van de grondrechten van de mens. Dat religie ook schaduwzijden heeft, is echter iets wat veel moeilijker bespreekbaar is, omdat de religie zich in beginsel tegen kritiek verzet. De schaduwzijden van religie, zoals heilige oorlogen, boekverbrandingen, onderdrukking en andere zaken die in ons tijdperk geen goede naam hebben worden dan ook terzijde geschoven als 'niet-religieus'. De overtuiging dat religie per definitie goed is, leidt tot het ontkennen van de negatieve kanten. Als bepaald gedrag dus slecht is, is het per definitie niet religieus. Deze overtuiging is niet alleen onder gelovigen gemeengoed, maar ook bij vele ongelovigen. Zij zeggen bijvoorbeeld dat beleid van het CDA dat een toename van armoede tot gevolg heeft 'niet christelijk' is, en roepen zelfzuchtige christelijke politici op zich 'christelijker' te gedragen. Daniel Dennett noemde deze mensen believers in belief.
Lees verder
Zondag 07 September 2008 at 1:02 pm - Categorie: religie
Tijl Uilenspiegel: de mensheid wil bedrogen worden.
De aantrekkingskracht van het geloof is dat het belooft te leveren waar behoefte aan is. Mensen in nood kunnen altijd bij geloofsinstanties en paragnosten aankloppen als andere instanties falen. Het spreekt vanzelf dat de beloftes nogal eens niet kunnen worden ingelost. Hoe kan het dan dat de behoefte aan deze diensten blijft bestaan? Nog nooit is bewezen dat paranormale machten bestaan, maar wel worden regelmatig oplichters ontmaskerd - tot boosheid van de bedrogenen.
In plaats van blij te zijn dat Tros Radar de oplichterij aan de kaak heeft gesteld, klagen veel bezoekers op hun website dat Radar alleen maar wil 'scoren'. Radar liet zien hoe enkele bedrijven veel geld verdienden aan astrotelevisie. Netwerk (vanaf 10:10 minuut) liet al eerder zien hoe vooral labiele, depressieve mensen het slachtoffer worden van de paranormale verleidingsmethodes. Ook de SP liet in het rapport Sterrenbeeld Melkkoe zien dat het doel van astro-tv niet het bieden van geestelijke hulp is, maar het verdienen van zoveel mogelijk geld door middel van misleiding en het veronachtzamen van de gevoelens van de bellers.
Sommige exploitanten van astroprogramma's verkopen ook porno. Het zijn bedrijven die de meest basale behoeftes exploiteren door het aanbod van een surrogaatproduct. Waarom zijn zoveel mensen dan niet blij met het doorprikken van dit bedrog, maar wordt Tros Radar er zelfs voor veroordeeld?
Astrologie en het spreken met de doden mogen vrij worden beoefend. Maar voor je gebruik maakt van deze diensten kun je hier eerst iets leren over de psychische achtergrond van de werkwijze. Met filmpjes van o.a. James Randi, Orson Welles, Michael Shermer, Derren Brown en Richard Dawkins.
Lees verder
Jill Bolte Taylor is een neuroanatomiste die zelf getroffen werd door een hersenbloeding. Zij legde tijdens een TED-lezing uit hoe onze hersens de werkelijkheid interpreteren aan de hand van haar eigen ervaringen toen haar linkerhersenhelft door een bloeding geleidelijk werd uitgeschakeld.
JBT. Ik begon met hersenonderzoek omdat ik een broer heb die aan schizofrenie lijdt. Als zus en later als wetenschapper wilde ik begrijpen waarom ik mijn dromen aan de werkelijkheid kan verbinden en ervoor kan zorgen dat ze uitkomen. Wat is er met mijn broer en schizofrenie dat hij zijn dromen niet kan verbinden aan een algemene en gedeelde raliteit, waardoor ze in plaats hiervan veranderen in bedrog?
Lees verder
Zaterdag 15 Maart 2008 at 4:15 pm - Categorie: religie
De vergoddelijkte Julius Caesar wordt bejubeld.
Goden zijn de vergoddelijkte tirannen van weleer. Hun bewind heeft zulke diepe sporen nagelaten dat hun afgedwongen verering tot vandaag voortduurt. De angst was zo groot dat duizenden jaren later de nakomelingen van de slachtoffers nog gehoor geven aan de oproep tot totale verering. Zelfs nu nog durven mensen niets verkeerd te zeggen over de goddelijke misdrijven, en is er angst om de blasfemiewetten af te schaffen. Als gevolg kunnen hun misdaden nog steeds niet worden aangeklaagd, en wordt hun narcistische, gewetenloze moraal nog altijd goedgepraat.
Blasfemie moet uit het strafrecht, en de onschendbaarheid van god moet worden opgeheven. Het wordt tijd om deze genocidale onderdrukkers in de beklaagdenbank te zetten.
Lees verder
Vrijdag 18 Januari 2008 at 12:11 pm - Categorie: maatschappijKeep an open mind, but not so open that your brains fall out. (Carl Sagan)
Onlangs zat ik aan bij een academisch diner in Delft met staf en studenten. Aan de tafel waar ik zat ontspon zich een gesprek dat de gemoederen al snel verhitte. De kloof over fundamentele issues bleek immens breed en diep. Geen enge moslimfanaten, maar gewoon autochtone studenten en academici, die zich ontpopten als (zoals Jespersen en Pittelkow (1) het noemen) naïvisten. Niet alleen op politiek vlak, maar ook op het gebied van wetenschap. Niet elke dialoog leidt tot consensus en verbroedering. De opstap tot discussie was de Januskop van Cees Dekker, Spinozaprijswinnaar en moleculair fysicus aan de TU Delft enerzijds, en bevlogen christen en creationist in disguise anderzijds. In zeer korte tijd liep er een diep schisma over de tafel. Ik moet bekennen dat ik tot mijn spijt uit mijn slof schoot toen er beweerd werd dat ik een christen ben omdat de westerse cultuur nu eenmaal doordesemd is met christelijke waarden. Toen ik heftig en verontwaardigd riposteerde dat ik in geen enkel opzicht christelijk ben (of de paus moet diep in zijn hart een atheïst zijn) deed mijn opponent er nog een schepje bovenop door te zeggen dat ik een rechtlijnige calvinist was.
Lees verder
Donderdag 10 Januari 2008 at 04:27 am - Categorie: maatschappij
In de Trouw wordt aandacht besteed aan de gelovige atheïstische dominee Klaas Hendrikse en de weigering van de Protestantse kerk om het debat met deze dominee aan te gaan. De predikanten Derk F. Blom en Reinier Gosker schrijven in een opiniestuk over Gerrit de Fijter, praeses van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), die een uitnodiging van de Trouw afslaat. Intussen vliegt het boek Geloven in een god die niet bestaat de winkels uit, als een niet te missen teken dat dit onderwerp leeft. De kerk is blijkbaar niet bij machte te leren van oude fouten, vooral niet als het gaat om het aangaan van de confrontatie met het leeglopen van de kerken door het toenemende ongeloof.
Lees verder
Dinsdag 18 December 2007 at 3:37 pm - Categorie: wetenschap
In de Trouw een artikel over de 'neurotheologie', een tak van de wetenschap die zich bezighoudt met het lokaliseren van gebieden in de hersens die betrokken zijn bij fysieke sensaties die de betrokken personen ervaren als 'goddelijke ervaring'. Bij het ontstaan van zulke ervaringen kan een rol worden gespeeld door o.a. de verschillende gebieden in de hersenen, de overdracht van signalen, de werkzaamheid van bepaalde stoffen, maar ook de manier waarop mensen deze ervaringen interpreteren.
De psychiater Herman M. van Praag vraagt zich af of de manier waarop ons brein werkt de enige oorzaak is van religie. Is er helemaal geen god nodig voor een goddelijke ervaring?
Volgens Van Praag is het gegeven dat goddelijke ervaringen kunnen worden opgewekt door het stimuleren van bepaalde gebieden in de hersens nog geen bewijs dat er helemaal geen goden aan te pas komen. Hij begint met het definiëren van religie en spiritualiteit als een geloof in hogere, bovennatuurlijke machten, die invloed kunnen uitoefenen op de wereld als geheel en op het leven van het individu. Hij voegt hieraan toe dat deze begrippen, vooral wat betreft het spirituele, vaag en ongestructureerd zijn. Dit besef is misschien wel nodig om de onconcrete sensatie die mensen soms als 'goddelijk' benoemen toch een goddelijke herkomst te kunnen geven. In werkelijkheid is het eerder zo dat er noch over de goden noch over het spirituele vanuit religieuze hoek ooit een duidelijke definitie is gegeven die ondubbelzinnig en onweerlegbaar duidelijk maakt waar het over gaat. Juist hierdoor ontglippen het goddelijke en bovennatuurlijke elke wetenschappelijke verificatiemogelijkheid.
Lees verder
Zondag 09 December 2007 at 11:40 pm - Categorie: religie
Adam en Eva in de Hof van Eden, bij de boom. De slang kronkelt om de stam. Twaalfde-eeuwse Spaanse afbeeling.
Ikon-tv heeft een nieuwe site waar de bijbel kan worden vergeleken met de koran: bijbelenkoran.nl. Dat opent een leuke ingang om een paar stukken aan te wijden, te beginnen met de bevindingen van de filosofe Marlies ter Borg. Zij vergeleek teksten op deze site, volgens een artikel in de Trouw met als titel De bijbel is nog erger dan de koran. 'Niet gehinderd door enige theologische kennis maar wel met de objectieve benaderingswijze van een filosofe' meende zij tot de conclusie te kunnen komen dat de koran veel positiever is dan de bijbel als het gaat om gelijkheid van man en vrouw, omdat Eva in de koran een positievere rol heeft dan in de bijbel.
Aangezien mijn all time hobby vrouwen in de religies en mythologie is, trekt dit onderwerp mijn aandacht. Als iemand erop wijst dat de koran een positief vrouwbeeld geeft dankzij Eva, en die persoon beweert dat te weten dankzij de Ikon-site, waar iedereen dit zelf kan opzoeken, dan ruik ik een 'bepaalde hoek'. Want Eva wordt in de koran helemaal niet genoemd. Hoe kan Ter Borg haar dan met de Ikon-zoekmachine hebben gevonden om een vergelijking te maken?
Lees verder
Maandag 03 December 2007 at 3:00 pm - Categorie: religie
Ik krijg regelmatig mail van scholieren en anderen die mij ongeveer dezelfde vragen stellen. Deze keer beantwoord ik een paar vragen maar eens online, zodat ook anderen kunnen reageren. Ik ontving de volgende mail.
In mijn zoektocht naar informatie over het atheïsme kwam ik deze site tegen.
1) Ik vraag me namelijk af of atheïsten nog een vorm van bidden hebben, of wordt bidden vervangen door rationeel denken?
2) Hebben atheïsten een visie over lijden en dood en een eventueel hiernamaals? Wat gebeurt er met de mens na zijn dood?
Wat de eerste vraag betreft: atheïsten hebben geen vorm van bidden. Bidden lijkt voor de meeste atheïsten op een soort magisch denken, waarbij je een toestand probeert te bezweren of te veranderen door te bidden en te vragen of er een oplossing verschijnt. Een atheïst heeft de keuze om zelf over de toestand na te denken en problemen te lijf te gaan of misschien om de kop in het zand te steken en te hopen dat het vanzelf overgaat.
Ook het danken van een god voor de dagelijkse maaltijd, zal veel atheïsten tegenstaan. Eten is niet gegeven door een god, maar er zijn ontzettend veel mensen bij betrokken om ervoor te zorgen dat ons eten dagelijks op tafel staat. Deze mensen zouden moeten worden bedankt.
Lees verder
Donderdag 29 November 2007 at 3:28 pm - Categorie: religieAlle religies beweren te streven naar een wereld van vrede en geluk. ‘Vrede op aarde voor de mensen van goede wil’, is hun leidmotief. De praktijk toont echter aan dat juist het geloof veruit de belangrijkste oorzaak is van onderdrukking, geweld en moord. Historische boeken bewijzen hoezeer godsdienstwaanzin de motor was van talloze oorlogen, plunderingen en massamoorden. De opmars van de islam, de kruistochten, de inquisitie, de Dertigjarige oorlog en de Holocaust zijn maar enkele voorbeelden van wreedheden waarbij in naam van God miljoenen mensen het leven lieten. Ook vandaag worden tal van conflicten in de wereld gevoerd vanuit religieuze overwegingen. Denk aan de strijd in Kashmir, het Midden-Oosten, Tsjetsjenië, Sri Lanka en daarvoor in de Balkan en Noord-Ierland. Of aan de moordaanslagen door religieuze fanatici op Mahatmi Ghandi, Anwar Al Sadat, Yitzhak Rabin en Theo Van Gogh. Of aan de terreuraanslagen van 11 september in de Verenigde Staten en later in Madrid en Londen. Of de bedreigingen ten aanzien van Salman Rushdie, Irshad Manji en Ayaan Hirsi Ali, de rellen met allochtone jongeren in Frankrijk, de gewelddadige protesten naar aanleiding van de Deense spotprenten, de strijd tussen soennieten en sjiieten in Irak, en de heropleving van het geweld door de Taliban in Afhanistan. Religie en geweld lijken wel onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Lees verder
Zaterdag 17 November 2007 at 1:56 pm - Categorie: religie
Hatin Surucu, een Turkse vrouw in Duitsland die werd vermoord omdat ze 'leefde als een Duitse'. Een Zimri van onze tijd.
Vrijemeningsuiting, een kritische houding ten opzichte van de godsdiensten en behoefte aan individualisme en keuzevrijheid zijn niet zuiver iets van de moderne tijd. Als je de bijbel of de koran leest zou je dat niet direct zeggen. Als excuus voor de terreur in de bijbel of de koran hoor je dan ook vaak zeggen dat zo'n houding nu eenmaal normaal was in de oudheid. In die tijd waren onderdrukking en hiërarchie de norm, en een vijand sloeg je gewoon z'n hoofd af, dat deden ze allemaal. Daarom is het gewelddadige imperialisme van de profeten te vergeven, want het was veroveren of veroverd worden.
Om te illustreren dat er ook al in de bijbelse tijd naar een humanistische levenshouding werd gestreefd, staat in het bijbelklasje van vandaag de vrijheidsrede van Zambrias (Zimri) centraal. De heilige boeken van vandaag zijn niet de enige overgeleverde bronnen van deze godsdiensten en de omgeving waarin ze zijn ontstaan. De oude geschiedenis van de joden is ook overgeleverd door Josephus Flavius. En daarin lezen we een toelichting op de moord op Zimri, die laat zien dat men in de oudheid wel degelijk bekend was met een hele andere levenshouding dan kritiekloze conformering aan de humorloze jaloerse god van de bijbel.
Lees verder
Zondag 28 Oktober 2007 at 6:55 pm - Categorie: religie
In Massachusetts heeft het hoofd van een katholieke parochieschool, Ron Barker, alle boeken van Harry Potter uit de schoolbibliotheek verwijderd. Barker vond dat hij als pastor van een parochieschool de morele autoriteit had om deze beslissing te nemen. Het gaat om een beschermende maatregel om te voorkomen dat kinderen belangstelling zouden gaan krijgen voor het occulte. Als reactie op klachten van ouders zei hij dat er geen bezwaar tegen had dat ouders zelf deze boeken voor hun kinderen aanschaffen, maar dat ze op een katholieke school geen plaats hebben.
De pastor zegt dat hij de taak heeft om katholieke kinderen te beschermen tegen slechte invloeden, maar doet dat door te zeggen dat mensen die zich met moderne godsdiensten bezig houden gevaarlijk zijn; je moet ervoor waken door hun ideeën te worden misleid. Hij 'demoniseert' zelfs letterlijk. Wicca is kwaardaardig en duivels, net als tarotkaarten lezen, het gebruik van ouija-borden en andere mystieke orakels. Met zulke uitspraken legt hij in feite de kiem voor een kloof tussen de bevolkingsgroepen en angst jegens het geloof van anderen.
Lees verder
Dinsdag 23 Oktober 2007 at 8:30 pm - Categorie: wetenschap
Het debat over geloof en wetenschap tussen Cees Dekker en Frans Saris werd ingeleid met een column door Jelle Reumer . Deze column werd gepubliceerd in de Volkskrant.
‘Wat fijn dat er boekhandels zijn. Ze geven richting en sturing aan ons leven. Afgelopen week heb ik een bezoek gebracht aan de grootste boekhandel van mijn woonplaats Rotterdam, teneinde een exempaar aan te schaffen van het nieuwste boek van Cees Dekker cum suis, ‘Omhoog kijken in platland’. Gewoontegetrouw begeef ik mij dan naar de afdeling wetenschap. ‘Exact’ noemen ze dat bij Selexyz. Dat lijkt een voor de hand liggende plek om dit boek te zoeken, tenslotte zijn twaalf van de twintig contribuanten hoogleraar, daarnaast zijn er nog zes gepromoveerd en er zitten de nodige natuurkundigen en biologen tussen. Bij ‘Exact’ bleek echter geen stapeltje Dekker et al. te vinden, niet op de tafels met recente uitgaven, niet in de boekenkasten zelf, noch in de ervoor liggende selectie. Nog een keer gezocht, tenslotte is de mens een feilbaar wezen. Geen resultaat. Dan maar een medewerker aan de informatiebalie geraadpleegd. “Dekker?” “Ja, die van het intelligent design.” “Oh, die. Heeft die een nieuw boek?” Het bleek inderdaad binnen te zijn. “Hmm, ja, die is wel binnen zie ik. Moet bij theologie en filosofie liggen, ga daar maar heen.”
Lees verder
Zondag 14 Oktober 2007 at 3:28 pm - Categorie: maatschappij
Ehsan Jami
Het lijkt wel of het debat over de integratie van moslims in onze samenleving is vervangen door een debat over de toon van het debat. Dat is een signaal dat de verwarring tot grote hoogte is gestegen en dat het nodig is terug te keren naar de essentie van het oorspronkelijke debat. Allereerst is het van belang te beseffen dat het debat over de islam en over een mogelijke reformatie van de islam niet exclusief Nederlands is, maar internationaal. In Frankrijk voeren opiniemakers en politici een fel debat over de islam, met scherpe argumenten. En niemand die ook maar iets over de toon zegt. De Fransen vinden blijkbaar dat een gevoelig onderwerp niet met de mantel der liefde bedekt moet worden. Alles dient gezegd te worden, als het maar inhoudelijk is en er niet op de man wordt gespeeld. In Nederland zijn we gewoon nog te bang om over de islam te discussiëren. Dat is begrijpelijk gezien de potentiële gewelddadigheid van radicale moslims. Zij zorgen voor terreur en angst. Maar een vrije samenleving kan daar niet aan toegeven.
Lees verder
Donderdag 11 Oktober 2007 at 5:49 pm - Categorie: wetenschap
Cees Dekker
Frans Saris
Onder de titel Geloof of wetenschap vond op 10 oktober in Café Hofman in Utrecht een debat plaats tussen Cees Dekker en Frans Saris. Het debat droeg als titel Geloof of wetenschap. Twee wetenschappers verdedigden hun standpunt over de vraag of wetenschap en geloof met elkaar te vereniging zijn of elkaar juist uitsluiten. De natuurkundige Frans Saris was tot voor kort als decaan verbonden aan de beta-faculteit voor Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit van Leiden. Zijn boek Waartoe Wetenschap verscheen bij zijn afscheid in augustus. Cees Dekker is hoogleraar biofysica aan de Technische Universiteit van Delft, tegenwoordig ook universiteitshoogleraar.
Lees verder
We worden de laatste tijd overspoeld door boeken van auteurs die voor het moreel houvast in de samenleving willen teruggrijpen naar religies in het algemeen en naar het christendom in het bijzonder. Ik denk aan Strohonden van John Gray, Tijd van onbehagen van Ad Verbrugge, De teloorgang van de westerse cultuur van John Carroll en De ondergang van het atheïsme van Alister McGrath. Ze lijken wel de moderne volgelingen van Oswald Spengler die in zijn beruchte Der Untergang des Abendlandes het verval van godsdienst en traditie voorspelde en daarmee het einde van de beschaving.
Het zijn de hedendaagse cultuurpessimisten die zich net zoals hun voorgangers manifesteren in tijden van verandering en onzekerheid. Ze verwerpen de verbeelding, de onttovering en het menselijk streven naar genot en ze menen dat de grenzen van het menselijk denken en kunnen al lang bereikt zijn, of zelfs overschreden. Daarom prediken ze voor bezinning, contemplatie, resignatie en devotie. Ze verkiezen de traditie, het geloof en derhalve de zelfverloochening boven het recht op zelfbeschikking, de rede, de moderniteit, het vooruitgangsgeloof en de vrijheid. Ze hebben een fundamenteel wantrouwen tegenover de mens en het leven. En vooral tegenover alle vormen van ongeloof. Deze atheïstische trefdag komt dus op tijd, al was het maar omdat we hier de stellingen van deze cultuurpessimisten en hedendaagse apologeten van het Avondland kritisch tegen het licht kunnen houden.
Lees verder
Richard Dawkins heeft een nieuwe coming out campagne voor atheïsten gelanceerd, die weliswaar langs onze contreien heengaat, maar in Amerika voor flinke beroering zorg. De campagne is vooral gericht op de VS, omdat het atheïsme daar op alle mogelijke manieren wordt onderdrukt, terwijl de religie wordt gepromoot en opgedrongen waar het maar kan. Traditioneel meldt de Amerikaanse berichtgeving dat het percentage atheisten wereldwijd of in de VS slechts 5 procent zou bedragen, en het zou zelfs zijn gedaald naar twee procent.
Maar sinds een aantal atheïstische boeken de bestsellerlijsten aanvoeren en Dawkins begon atheïsten op te roepen zichzelf zichtbaar te maken is dit aantal opeens opzienbarend gestegen, misschien zelfs wel tot 15 of 20 procent. En nu is er dan een officiële campagne, met een eigen logo - de letter A. De A voert een blogroll aan die op steeds meer websites verschijnt van atheïsten die zich willen profileren, en er is inmiddels ook een t-shirtlijn, zodat ook op straat onschuldige gelovigen tegen hun wil worden geconfronteerd met hun grootste nachtmerrie: een zichtbaar groeiend ongeloof.
Lees verder
Dinsdag 02 Oktober 2007 at 12:52 am - Categorie: religie
Op mapsofwar.com staat een grappig filmpje met een in beeld gebracht overzicht van de verspreiding godsdiensten, duur ca. 90 seconden. Het gaat om de grootste godsdiensten van deze tijd: hindoeïsme, boeddhisme, christendom, islam en jodendom. Het is weliswaar geen echt historisch overzicht, maar een beetje religieuze mythologie, maar toch.
Een beeld maakt goed inzichtelijk hoe hilarisch het eigenlijk is.
Lees verder
Laatste Reacties
Icesurfer (doelstellingen): Hallo Rutger,
quote uit he… Rutger (doelstellingen): Ah ik dacht dat er sprake… Els (doelstellingen): Hai Rutger, welke partij … Rutger (doelstellingen): Hoe gaat het met de parti… ilona (De noodzaak van k…): Moed aan de oude garde: … Peter von Wachow … (Verklaring van Ko…): Eindelijk!
Implementering… Icesurfer (Mark van de Voord…): Niks gevonden ! Wel gay-e… Icesurfer (Mark van de Voord…): Nu vind ik wel wat Amorth… Icesurfer (Mark van de Voord…): Volgens de opper-exorcist… Els (Mark van de Voord…): Het vreemdste hieraan is … Icesurfer (Mark van de Voord…): De Katholieken hebben naa… Els (Mark van de Voord…): Ach ja, ik lees het toch.… Hans (Mark van de Voord…): Trap ik weer in een hit a… Hans (Mark van de Voord…): De filosofie is helemaal … Els (Mark van de Voord…): Richard: Sterker nog de f… Hans (Mark van de Voord…): @Richard .Je zult toch ee…
Wie zegt niet in het bovennatuurlijke te geloven krijgt vaak te horen dat hij zich 'open moet stellen'. Maar wat is dat eigenlijk, open mindedness?
Bekijk groot formaat
Zondag 26 Juli 2009 at 10:46 am
Op de website nieuwwij.nl een interview met Bart Klink, waarin hij praat over zijn opvattingen en de reden om zijn website te beginnen.
Zondag 17 Mei 2009 at 05:34 am
Interview met historicus John Cornwell over het antisemitisme van Pius XII en zijn steun aan Hitler. In verband met zijn op handen zijnde heiligverklaring worden diverse historische feiten verdonkeremaand en andere verzonnen.
Alle religies beweren te streven naar een wereld van vrede en geluk. ‘Vrede op aarde voor de mensen van goede wil’, is hun leidmotief. De praktijk toont echter aan dat juist het geloof veruit de belangrijkste oorzaak is van onderdrukking, geweld en moord. Historische boeken bewijzen hoezeer godsdienstwaanzin de motor was van talloze oorlogen, plunderingen en massamoorden. De opmars van de islam, de kruistochten, de inquisitie, de Dertigjarige oorlog en de Holocaust zijn maar enkele voorbeelden van wreedheden waarbij in naam van God miljoenen mensen het leven lieten. Ook vandaag worden tal van conflicten in de wereld gevoerd vanuit religieuze overwegingen. Denk aan de strijd in Kashmir, het Midden-Oosten, Tsjetsjenië, Sri Lanka en daarvoor in de Balkan en Noord-Ierland. Of aan de moordaanslagen door religieuze fanatici op Mahatmi Ghandi, Anwar Al Sadat, Yitzhak Rabin en Theo Van Gogh. Of aan de terreuraanslagen van 11 september in de Verenigde Staten en later in Madrid en Londen. Of de bedreigingen ten aanzien van Salman Rushdie, Irshad Manji en Ayaan Hirsi Ali, de rellen met allochtone jongeren in Frankrijk, de gewelddadige protesten naar aanleiding van de Deense spotprenten, de strijd tussen soennieten en sjiieten in Irak, en de heropleving van het geweld door de Taliban in Afhanistan. Religie en geweld lijken wel onlosmakelijk met elkaar verbonden.
